کتاب عاشقانه‌های مولوی اثر محمد قاسم زاده، انتشارات مرو

مولانا سال‌ها در شهرهای حلب و دمشق به تحصیل و فراگیری علوم دینی و فقهی مشغول بود. پس از اتمام تحصیلات، در همان مناطق به تدریس فقه و معارف اسلامی پرداخت و جایگاه علمی برجسته‌ای یافت. گفته می‌شود نخستین دیدار مولانا با شمس تبریزی در دمشق روی داد و پس از آن، دیدارهای دیگری نیز میان آنان صورت گرفت. پس از آن خلوت و انقطاع کلی، که مولانا را دگرگون ساخت و او را به مرحله‌ای رساند که «برفت از دست و هم شنید آنچه کس ز کس نشنید»، طریقه و روش زندگی‌اش به‌کلی تغییر کرد. او از برگزاری مجالس وعظ و اقامه‌ی نماز گروهی دست کشید و به سماع، چرخیدن و رقص عارفانه روی آورد. مولانا به جای حضور در مدرسه و بحث علمی، گوش جان به نغمه‌ی نی و ترانه‌های جان‌سوز سپرد و در دنیای عشق و شور روحانی غرق شد. شمس تبریزی، آن درویش ساده‌زیست و مرموز که در زمان دیدار با مولانا حدود شصت سال داشت، مردی بود بی‌اعتنا به ظواهر دنیا و «از پسند و ناپسندِ کوتاه‌بینان گذشته بود». آشنایی و هم‌صحبتی مولانا با شمس، تحولی ژرف در او پدید آورد. مولانا چنان شیفته‌ی شمس شد که درس و بحث را کنار گذاشت و تمام وقت خویش را در خدمت و همراهی او گذراند. این دلبستگی عمیق و پیوند روحی میان شمس و مولانا، حسادت مریدان مولانا را برانگیخت؛ تا آنجا که نقشه‌ی قتل شمس را در ذهن پروراندند. روایت‌ها درباره‌ی سرنوشت شمس متفاوت است؛ برخی از موفقیت این نقشه سخن گفته‌اند و برخی از ناپدید شدن او بی‌هیچ نشانی. اما آنچه مسلم است، اندوه و پریشانی ژرف مولانا پس از غیبت شمس بود. مولانا در پیِ این غیبت، شورانگیزترین و عاشقانه‌ترین غزل‌های خود را سرود. او که دانشمندی آگاه به علوم نقلی، عقلی، کسبی و کشفی بود، در پرتوِ آشنایی با شمس تبریزی، معنا و رسمِ زیستن با عشق را آموخت. این کتاب گلچینی است از عاشقانه‌های ناب و پرشور مولانا؛ سروده‌هایی که از عمق دلدادگی و تحول درونی او سرچشمه گرفته‌اند.