کتاب خمینی؛ پدیده انسانی پیچیده اثر روح الله نامداری، انتشارات نشر معارف

در پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی، هنگامی که پژوهشگر به مطالعه فرهنگی می‌پردازد که خود به آن وابسته و از آن برخاسته است، آشنایی‌اش با آن فرهنگ می‌تواند هم مزیتی مهم و هم مانعی جدی باشد. این آشنایی از یک سو درک عمیق‌تری از زمینه‌های فرهنگی فراهم می‌آورد، اما از سوی دیگر ممکن است مانع مشاهده درست و بی‌طرفانه واقعیت شود. روزمرگی و عادت‌های ذهنی و رفتاری بستری می‌افکند که دیدن دقیق و آگاهانه زندگی را دشوار می‌سازد. ذهن انسان آنچه را که تکراری و آشناست، از دایره آگاهی بیرون می‌برد و انجام آن امور را بی‌نیاز از توجه مستقیم می‌سازد. در زبان‌شناسی، «آشنایی‌زدایی» روشی برای کشف و بیان معنا به شمار می‌آید، اما در پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی، این فرآیند در مرحله آغاز پژوهش و طراحی مسئله برای پژوهشگر اهمیت می‌یابد. بر همین اساس، منطق انتخاب بیانات و خاطرات کتاب «خمینی؛ پدیده انسانی پیچیده» بر پایه آشنایی‌زدایی از «تصویر عمومی‌شده» امام خمینی شکل گرفته است. این کتاب از سه بخش اصلی تشکیل شده است: نخست، مقدمه‌ای از تدوینگر که رویکرد پژوهشی اثر را توضیح می‌دهد؛ دوم، مجموعه‌ای از بیانات امام خمینی که محور اصلی فهم اندیشه او را می‌سازد؛ و سوم، گزیده‌ای از خاطرات ناب و کمتر شنیده‌شده درباره امام خمینی که نگاهی تازه و متفاوت به شخصیت ایشان عرضه می‌کند.