کتاب مرحوم ماتیا پاسکال اثر لوئیجی پیراندلو، ترجمه بهمن محصص، انتشارات علمی و فرهنگی

رمان «مرحوم ماتیا پاسکال» روایتگر زندگی مردی است که در محله‌ای کوچک و دورافتاده، روزگار سخت و پرمشغله‌ای را می‌گذراند. ماتیا پاسکال به‌طور ناخواسته درمی‌یابد که مقامات دولتی و اداره ثبت احوال او را به اشتباه مرده اعلام کرده‌اند. این اتفاق عجیب فرصتی غیرمنتظره در اختیارش می‌گذارد؛ او تصمیم می‌گیرد از این موقعیت استفاده کند، گذشته‌اش را پشت سر بگذارد و با نام و هویتی تازه در شهری جدید، زندگی دیگری آغاز کند. اما خیلی زود روشن می‌شود که آنچه ماتیا انتظارش را داشت، با واقعیت فاصله دارد. زندگی تازه، به همان اندازه‌ای که گذشته‌اش سنگین و طاقت‌فرسا بود، برایش غیرقابل تحمل می‌شود. او درمی‌یابد که تغییر هویت و آغاز دوباره، نه‌تنها مشکلاتش را حل نمی‌کند بلکه بار رنج جدیدی را بر او تحمیل می‌سازد. هنگامی‌که می‌کوشد به زندگی پیشین خود بازگردد، درمی‌یابد که دیگر دیر شده است؛ شغلش از میان رفته و همسرش نیز دوباره ازدواج کرده است. تقدیر ماتیا پاسکال آن است که چونان شبحی بی‌هویت میان گذشته و آینده سرگردان بماند. لوئیجی پیراندلو، نویسنده برجسته و برنده جایزه نوبل ادبیات، با این اثر ماندگار توانسته است یکی از ژرف‌ترین دغدغه‌های انسان مدرن، یعنی بحران هویت، را در قالب داستانی پرکشش و سرشار از طنز تلخ به تصویر بکشد. رمان «مرحوم ماتیا پاسکال» نه‌تنها خواندنی و هیجان‌انگیز است، بلکه نمونه‌ای درخشان از نبوغ پیراندلو در داستان‌سرایی و توانایی او در نمایش رازهای عمیق وجود انسان محسوب می‌شود.