کتاب ریختارهای نمایشی ایران اثر مهدی حامد سقایان، انتشارات ساقی

این کتاب به بررسی و تحلیل نمایش‌های سنتی ایرانی در چهار بخش اصلی شامل تعزیه، روحوضی، نقالی و خیمه‌شب‌بازی می‌پردازد. نویسنده در این اثر، با رویکردی تحلیلی ـ تطبیقی، این گونه‌های نمایشی را از منظر قراردادهای تئاتری و ریخت‌شناسی مورد مطالعه قرار می‌دهد تا ساختار و ویژگی‌های آنها به‌صورت علمی و دقیق تبیین شود. بخش‌های مختلف کتاب عبارت‌اند از: جست‌وجو در مفهوم قراردادهای تئاتری، بررسی انواع قراردادها در تئاتر، نمونه‌هایی از قراردادهای نمایشی در شرق، تحلیل نمایش‌های سنتی ایرانی و قراردادهای تئاتری آنها، و همچنین مطالعه عناصر صحنه شامل مکان و صحنه‌آرایی، زمان، شخصیت‌ها و بازیگران، نحوه‌ی بازیگری، ادا و اشاره، حرکت، لباس، اشیاء صحنه، رنگ، نور، چهره‌آرایی، موسیقی و آواز، گفتار و بیان، رویدادها و وقایع، ساختار دراماتیک و جایگاه تماشاگر در نمایش‌های سنتی ایرانی. در هر یک از این بخش‌ها، قراردادهای تئاتری به‌صورت طبقه‌بندی‌شده و با تحلیل‌های دقیق و تفسیری ارائه شده‌اند. علاوه بر مباحث نظری، کتاب از تصاویر و عکس‌های مستند و متناسب با هر بخش بهره گرفته است تا درک مفاهیم برای خواننده روشن‌تر و ملموس‌تر شود و ارزش پژوهشی و آموزشی آن افزایش یابد.