کتاب زنان فریادخواه اثر اوریپید، ترجمه غلامرضا شهبازی، انتشارات بیدگل

بی‌دلیل نیست که هگل در بنیان‌گذاری فلسفه‌ی تاریخ خود بارها به تراژدی‌ها و نمایشنامه‌های شاعران یونان باستان بازمی‌گردد. آثار بزرگی چون نوشته‌های سوفوکل، اوریپید و آیسخلوس، افزون بر شکوه هنری و سبک‌آفرینی‌های بی‌همتای خویش، همواره به صورت نمونه‌هایی برجسته در مباحث فلسفه، الهیات، سیاست و جامعه‌شناسی مطرح شده و الهام‌بخش اندیشه‌های ژرف و جدل‌های فراوان بوده‌اند. کتاب «زنان فریادخواه» اثر اوریپید، تراژدی‌نویس نامدار یونان، داستان زنانی را روایت می‌کند که برای خونخواهی و دادخواهی برخاسته‌اند تا صدای معترض خود را به گوش حاکمان ستمگر و جامعه‌ای بی‌خبر برسانند. فرزندان این زنان، که همگی از فرماندهان و جنگاوران سپاه آرگوس بودند، در یورش به شهر تبای کشته شدند. اما مردمان تبای، برخلاف سنت‌های دینی و اخلاقی، از خاک‌سپاری اجساد آنان سر باز زدند و پیکرها را بر زمین رها کردند؛ اقدامی که نقض آشکار قوانین مقدس و عرف اجتماعی به شمار می‌آمد. زنان فریادخواه در پی این بی‌حرمتی، روی به آتن آوردند تا به پشتوانه‌ی قانون‌مداری و مردم‌سالاری آتنیان، حق خود را مطالبه کنند. اوریپید با این اثر، در نیمه‌ی هزاره‌ی پیش از میلاد، یعنی حدود ۲۵ سده پیش از آن‌که اندیشه‌ی اعتراض مدنی در جهان شکل گیرد، با قرار دادن زنان در مرکز یک جنبش اعتراضی، مفاهیمی بدیع در حوزه‌ی جامعه‌شناسی و فلسفه‌ی سیاسی مطرح می‌سازد؛ مفاهیمی که به‌طرزی شگفت‌آور با دغدغه‌های مدرنیته پیوند می‌خورند. نمایشنامه‌ی «زنان فریادخواه» در عین کمال هنری، منبعی ارزشمند درباره‌ی حقوق زنان، دموکراسی، حق اعتراض، آزادی‌های مدنی و ضرورت‌های حقوقی و دینی به‌شمار می‌رود. همین ویژگی‌ها مطالعه‌ی آن را برای مخاطبان امروز ضرورتی دوچندان می‌سازد.