کتاب مثنوی معنوی اثر جلال الدین محمد بلخی(مولانا)، انتشارات هرمس

کتاب «مثنوی معنوی» متشکل از حدود ۲۶ هزار بیت در شش دفتر است و از برجسته‌ترین آثار ادبیات عرفانی و حکمت پارسی پس از اسلام به‌شمار می‌آید. این اثر ارزشمند در قالب شعری «مثنوی» سروده شده است؛ قالبی که نام خود کتاب نیز از آن گرفته شده است. پیش از مولوی، شاعرانی چون سنایی و عطار نیز از این قالب شعری بهره برده بودند، اما «مثنوی معنوی» جایگاهی بس والاتر از نظر عمق اندیشه، زیبایی زبان و عظمت ادبی دارد. در این کتاب، ۴۲۴ داستان به‌صورت پیوسته و تمثیلی روایت می‌شود که هر یک جلوه‌ای از سختی‌ها و تلاش‌های انسان در مسیر رسیدن به خدا را بازتاب می‌دهد. هجده بیت آغازین دفتر نخست، که به «نی‌نامه» شهرت یافته است، چکیده و خلاصه‌ای از مفاهیم شش دفتر مثنوی را در خود دارد و به‌مثابه درآمدی عارفانه و پرمعنا بر سراسر کتاب است. «مثنوی معنوی» به درخواست شاگرد برجسته مولوی، حسام‌الدین حسن چلبی، میان سال‌های ۶۶۲ تا ۶۷۲ هجری قمری (برابر با حدود ۱۲۶۰ میلادی) تألیف شد. عنوان کتاب نیز اشاره‌ای مستقیم به ساختار شعری آن دارد که در سراسر اثر رعایت شده است. مولوی در این اثر بزرگ، مجموعه‌ای گسترده از اندیشه‌های ایرانی، دینی و عرفانی را در قالبی شاعرانه گرد آورده است. «مثنوی معنوی» نه‌تنها به‌عنوان گنجینه‌ای از حکمت و عرفان ایرانی-اسلامی شناخته می‌شود، بلکه به انتخاب نشریه «گاردین» نیز در فهرست صد کتاب برتر تاریخ بشریت جای گرفته است.