کتاب فیزیک و واقعیت اثر آلبرت آینشتاین، ترجمه محمدرضا خواجه پور، انتشارات خوارزمی

آلبرت انیشتین یکی از برجسته‌ترین بنیان‌گذاران نظریه‌های کوانتوم و نسبیت به شمار می‌رود. در سال ۱۹۲۵، هنگام کشف آمار بوز–انیشتین، او نقش مهمی در گسترش مبانی نظریه کوانتومی ایفا کرد و سهم بزرگی در پیشرفت فیزیک نوین داشت. با این حال، پس از شکل‌گیری مکانیک کوانتومی توسط هایزنبرگ و ارائه مکانیک موجی از سوی شرودینگر، و در پی توسعه این نظریه‌ها، به‌نظر می‌رسد دیدگاه‌های انیشتین نسبت به مبانی تفسیر کوانتومی دچار تغییر اساسی شد. انیشتین در پژوهش ارزشمند خود درباره حرکت براونی، از نظریه احتمالات برای اثبات وجود واقعی اتم‌ها و مولکول‌ها بهره گرفت و با این کار، یکی از گام‌های مهم در تأیید تجربی نظریه اتمی را برداشت. اما در سال ۱۹۱۶، زمانی که در تلاش بود زمان تابش اتم را به‌دقت پیش‌بینی کند و ضرایب ثابت نظریه خود را بهبود بخشد، این پرسش برایش پیش آمد که آیا «فرآیند جذب کوانتومی و گسیل نور را می‌توان واقعاً با این معادلات توضیح داد؟» او بر این باور بود که شاید چنین محاسباتی از قطعیت کافی برای تبیین پدیده‌های فیزیکی برخوردار نباشند. انیشتین درباره این موضوع با نیلز بور مکاتبات متعددی داشت و در آن‌ها پرسش‌ها و تردیدهای خود را مطرح می‌کرد. همچنین در کنفرانس‌های علمی مختلف، دیدگاه‌هایش درباره ساختار نظریه کوانتوم و مفهوم واقعیت فیزیکی را به بحث می‌گذاشت. کتاب «فیزیک و واقعیت» یکی از آثار مهمی است که دیدگاه‌های انیشتین را درباره ماهیت فیزیک، ساختار واقعیت، و رابطه میان نظریه علمی و جهان عینی بررسی می‌کند. در این اثر، او می‌کوشد مرز میان تبیین نظری و درک تجربی جهان را روشن‌تر سازد.