کتاب بری لیندون اثر ویلیام تکری، ترجمه محمود گودرزی (1356)، انتشارات برج

«بری لیندون» از مهم‌ترین و درخشان‌ترین رمان‌های تاریخ ادبیات انگلستان است؛ اثری که از نظر نوآوری در فرم، طنز گزنده، بهره‌گیری از راوی اول‌شخص ناصادق و نقد بی‌پرده‌ی ساختار طبقاتی، به‌ویژه طبقه‌ی اشراف، جایگاهی ویژه دارد. این رمان در بسیاری از وجوه، شباهتی آشکار به «تریسترام شندی»، دیگر شاهکار ادبیات انگلستان، نشان می‌دهد؛ گویی تکری دریچه‌ای تازه به همان جامعه اما در قرنی دیگر گشوده است؛ با همان لحن شوخ‌طبعانه، اما بسیار تلخ‌تر، تیره‌تر و آمیخته به گزندگی اجتماعی. ویلیام تکری، نویسنده‌ای پرکار با عمری کوتاه، با جسارت دوران‌ساز خویش، همانند انقلابیون اروپا در سده‌ی نوزدهم، بی‌رحمانه به ورطه‌ی اخلاقی و سقوط فرهنگی جامعه می‌تاخت. او در بزرگ‌ترین اثر خود، «بری لیندون»، زندگی پر تضاد و احوالات مردی فرصت‌طلب را دستمایه قرار داد؛ شخصیتی که نام رمان از او گرفته شده و خود در مقام راوی ظاهر می‌شود. این راوی نه‌تنها دروغگو و بی‌اخلاق است، بلکه با حماقتی تلخ و رفتاری شیادانه، هر کار می‌کند تا به شکوه و رفاه طبقه‌ی اشرافی و لذت‌های عیاشانه‌ی آن دست یابد و در آن جایگاه باقی بماند. هنر بزرگ تکری در «بری لیندون» آن است که خواننده را وادار می‌کند کلمات مردی دروغگو را دنبال کند، در حالی که هم‌زمان به خنده می‌افتد، با حسرت سر تکان می‌دهد و ناگهان خود را در برابر صحنه‌ای تراژیک می‌یابد. این رمان همچون آینه‌ای تمام‌نما، جامعه‌ای را نشان می‌دهد که سال‌ها از تأمل بر خویش و دیدن زشتی‌ها و فرسودگی‌های خود غافل مانده است. در عین‌حال اثری‌ است که می‌توان آن را تصویری از انسان مدرن نیز دانست؛ انسانی که قرن‌هاست معنای اخلاق، شرافت و مسئولیت را پشت سر نهاده است. شاید همین ویژگی‌ها بود که سبب شد «استنلی کوبریک» در دهه‌ی هفتاد میلادی، با نگاهی مدرن و بی‌پروا، از این رمان کلاسیک اقتباسی ماندگار و به غایت تلخ در سینما بیافریند؛ فیلمی که همچون رمان، آینه‌ای‌ست تلخ، زیبا و گزنده برای انسان امروز.