کتاب ترکیب‌بندی پویا اثر ویلیام اف پاول، ترجمه پیمانه پاکیزه روح، انتشارات برگ نگار

مطالعۀ ترکیب‌بندی یا کمپوزیسیون، گامی بنیادین و ضروری برای هر هنرمند تازه‌کار است. هرچند برخی از هنرمندان به ترکیب‌بندی تصادفی باور دارند، اما ترکیب‌بندی پویا و موفق نیازمند دقت فراوان در انتخاب عناصر و نحوۀ چینش آنها در فضای مورد نظر است؛ فضایی که در اصطلاح به آن «پلان تصویر» گفته می‌شود. پیش از آغاز طراحی باید از خود بپرسیم: هدف این طرح چیست؟ چه پیامی برای بیننده دارد؟ و چگونه می‌توان با افزودن یا تغییر عناصری خاص، پیام را شفاف‌تر و تأثیرگذارتر نمایش داد؟ گاه در نگاه به یک طرح احساس می‌کنیم چیزی در آن ناهماهنگ است؛ با اینکه بیشتر بخش‌های آن درست و مطابق اصول طراحی به‌نظر می‌رسد، اما در مجموع حسی ناخوشایند در بیننده ایجاد می‌کند. چنین طرحی توجه ما را جلب نمی‌کند و به‌سرعت از برابر چشمانمان می‌گذرد، در حالی‌که ذهن هنوز در جستجوی تجربه‌ای دل‌پذیرتر و جذاب‌تر است. تمامی آثار هنری با ایده‌ای ساده آغاز می‌شوند. نتیجۀ نهایی ممکن است همان ایدۀ اولیه باقی بماند یا در روند کار رشد یافته و به اثری قدرتمند با ترکیب‌بندی پویا و غنی تبدیل شود. برای دستیابی به چنین کیفیتی، باید ترکیب‌بندی را با وسواس انتخاب و اصول مناسب برای چیدمان عناصر را رعایت کرد. در هر ترکیب‌بندی، ابتدا باید سوژه و پیام آن مشخص شود؛ سپس عناصری که قصد داریم بر آن‌ها تأکید کنیم تعیین گردند و در پایان، اجزای فرعی و کم‌اهمیت‌تر انتخاب شوند. به یاد داشته باشید که این طرح، بیان شخصی و نگاه هنری شماست و اختیار دارید برای بهبود کیفیت ترکیب‌بندی، بخش‌هایی را حذف، تغییر اندازه یا حتی دگرگون کنید. از «پر کردن» بی‌هدف فضاهای خالی بپرهیزید؛ زیرا عناصر نامربوط تنها موجب آشفتگی بصری و سردرگمی بیننده می‌شوند. اگر برای برنامه‌ریزی ترکیب‌بندی زمان کافی صرف کنید، نتیجۀ کار نه‌تنها موجب رضایت و ارضای حس زیبایی‌شناسی بیننده خواهد شد، بلکه برای شما نیز تجربه‌ای خوشایند و الهام‌بخش به همراه می‌آورد.