کتاب تشنگان اثر وجدی معود، ترجمه وحیده طاهری، انتشارات دیبایه

نمایشنامه‌ی «تشنگان» اثر وجدی معوّد، نمایشنامه‌نویس لبنانی‌الاصل و کانادایی، بازگشت خیره‌کننده‌ای به زبان شاعرانه، پرتنش و چندلایه‌ی اوست. در این اثر، معوّد بار دیگر مفاهیمی چون نوجوانی، مرگ، هویت و گم‌گشتگی را در قالب روایتی تصویری و سرشار از احساس کاوش می‌کند. «تشنگان» شاید در میان آثار او کمتر شناخته‌شده باشد، اما در همان اندازه تأثیرگذار و قابل‌تأمل است. داستان درباره‌ی سه نوجوان است: نور (نورالدین)، مرین و بوآ؛ سه شخصیت متمایز که در آستانه‌ی بزرگسالی با خشونت بیرونی جهان و اضطراب درونی خود روبه‌رو می‌شوند. در «تشنگان»، معوّد بار دیگر حساسیت‌های شناخته‌شده‌اش نسبت به جنگ، مهاجرت، ریشه‌کنی و جست‌وجوی حقیقت را در بستری مینیمالیستی و هستی‌گرایانه بازآفرینی می‌کند. نمایش با خبر کشف جسدی در مردابی آغاز می‌شود؛ جسدی که نورالدین، پسر مرده، درباره‌ی آن شهادت می‌دهد. از همان آغاز، مخاطب وارد جهانی می‌شود که در آن واقعیت و خیال، گذشته و حال، تراژدی و شاعرانگی درهم‌تنیده‌اند. نور به‌گونه‌ای رازآلود، خود را راویِ مرگ معرفی می‌کند و از دوستی پیچیده و درهم‌تنیده‌ی خود با مرین و بوآ سخن می‌گوید. مرین، دختری پرشور و اندیشمند است؛ در حالی که بوآ، نوجوانی خاموش و چندوجهی است. هر سه، در برابر پرسش‌هایی چون حقیقت، سرنوشت و معنای زندگی ایستاده‌اند. آنچه آن‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهد، عطشی مشترک است: تشنگی برای دانستن، برای زیستن و برای دوست‌داشتن. بااین‌حال، «تشنگان» تنها درباره‌ی نوجوانی نیست؛ معوّد از آن پلی می‌سازد برای طرح پرسش‌های بنیادی‌تری چون این‌که چه چیزی انسان را می‌سازد؟ تا چه اندازه می‌توان با گذشته کنار آمد؟ و مرگ چگونه در تار و پود زندگی نفوذ می‌کند؟ این پرسش‌ها در ساختاری تکه‌تکه، خاطره‌گون و گاه هذیانی شکل می‌گیرند؛ ساختاری که کاملاً با زبان خاص معوّد هم‌خوان است؛ زبانی که میان گفت‌وگوی نمایشی، شعر و مونولوگ درونی در نوسان است. در «تشنگان»، زبان تنها ابزار ارتباط نیست؛ خود به صحنه‌ی نبردی بدل می‌شود میان سکوت و فریاد، میان خیال و واقعیت، میان آشفتگی و درک. این نمایشنامه نه‌تنها از بحران نوجوانی سخن می‌گوید، بلکه درباره‌ی امکان گفت‌وگو در جهانی است که لبریز از شکست، زخم و خاموشی است. در پایان، این اثر ژرف و چندلایه، تماشاگر را به جهانی می‌برد که در آن هر پرسش، هر زخم و هر تشنگی، راهی برای کشف معنای انسانیت می‌شود. «تشنگان» به ما یادآوری می‌کند که گاه تنها با گفتنِ ناتمام‌ها می‌توان به فهمی تازه از زندگی، مرگ و هستی دست یافت.