کتاب جان شیفته اثر رومن رولان، ترجمه محمود اعتمادزاده (م.ا.به آذین)، انتشارات دوستان

رمان «جانِ شیفته» داستان زنی است که شیفته‌ی زیستن و شور زندگی است. این اثر روایت زنی را بازگو می‌کند که در ژرفای جامعه‌ای خشک و تهی از عشق، بذر عشقی اصیل را در دل می‌پرورد، می‌بالد و از رنج زیستن، بزرگوارانه لذت می‌برد. رمن رولان در رمان «جان شیفته»، چهره‌ی فرانسه‌ی آغاز قرن بیستم را با دقتی هنرمندانه ترسیم می‌کند و وضعیت اجتماعی، فرهنگی و روحی آن دوران را به‌روشنی پیش چشم خواننده می‌گذارد. شخصیت اصلی رمان، زنی به نام «آنت ریویر» است؛ زنی که نویسنده از خلال زندگی او روند بیداری و استقلال‌طلبی زنان فرانسه را روایت می‌کند. رولان درباره‌ی او می‌گوید: «قهرمان اصلی رمان جان شیفته، آنت ریویر، به نسل پیشتاز زنانی تعلق دارد که با غلبه بر پیش‌داوری‌ها و کارشکنی‌های مردان هم‌عصرشان، راه خویش را به‌سوی زندگی مستقل گشودند.» «جان شیفته» داستان زندگی زنی است با روحی عاشق و جست‌وجوگر که زندگی‌اش همچون رودخانه‌ای پرپیچ‌وخم، پُرآب و زایا جریان دارد. روایت داستان از شیفتگی آنتِ بیست‌وچهارساله به پدرش و مرگ او آغاز می‌شود. در همان دوران، آنت باردار می‌شود اما ازدواج با پدر فرزندش را نمی‌پذیرد. سپس خواهر ناتنی‌اش را می‌یابد و دلبستگی تازه‌ای در وجودش شکل می‌گیرد. در ادامه، آنت معنای عمیق عشق مادرانه را درمی‌یابد و این عشق، مسیر تازه‌ای در زندگی‌اش می‌گشاید. در جلدهای بعدی کتاب، آنت و پسرش «مارک ریویر» درگیر حوادث سیاسی و اجتماعی فرانسه می‌شوند و از همین رو زندگی آنت در دو سطح موازی پیش می‌رود؛ یکی زندگی ظاهری که دیگران می‌بینند، و دیگری جهانی پنهان در درون او، جهانی که در تنهایی و سکوت می‌زید. این زندگی درونی همان «جان شیفته» است؛ رودخانه‌ای زیرزمینی، جاری و ناپیدا که معنای واقعی حیات برای آنت در آن جریان دارد. رمان «جان شیفته» در ایران با ترجمه‌ی استاد محمود اعتمادزاده (م.ا. به‌آذین) منتشر شده است. او ترجمه‌ی نخستین فصل این اثر را در دوران بازداشتش در زندان آغاز کرد و در وصف دشواری کار چنین گفت: «ترجمه‌ی این اثر مرا فرسود؛ سال‌هایی بود که قطره‌قطره آب شدم و فرو ریختم.» این شاهکار ادبی، نه‌تنها روایتی از عشق، استقلال و بیداری زنانه است، بلکه تصویری ژرف از روح زمانه و ستیز انسان با تقدیر را پیش روی خواننده می‌گذارد.