کتاب تحلیلی از مناسک حج اثر علی شریعتی، انتشارات سپیده باوران

کتاب «حج» یا «تحلیلی از مناسک حج» اثری است از دکتر علی شریعتی، نویسنده و جامعه‌شناس برجسته معاصر، که به بررسی و تحلیل عمیق حج و مناسک آن می‌پردازد. شریعتی در این اثر با نثری ادبی، اندیشه‌ورز و گاه مسجّع، مراحل مختلف حج را گام‌به‌گام تفسیر می‌کند؛ از طواف خانه خدا تا سعی میان صفا و مروه، از وقوف در عرفات و مشعر تا حضور در منی و رمی جمرات. در این کتاب، نویسنده هر یک از این اعمال را نه صرفاً به عنوان آیینی دینی، بلکه به‌مثابه حرکتی معنوی، اجتماعی و انسانی تحلیل می‌کند. به باور دکتر شریعتی، «حج» نمایشی است سمبولیک از تمامیت اسلام؛ تجلی وحدت، آگاهی و مسئولیت انسان در برابر خدا و جامعه. این نگاه فلسفی و انتقادی، اثر را به یکی از مهم‌ترین نوشته‌های تفسیری درباره حج در ادبیات معاصر فارسی بدل کرده است.