کتاب از ثروت به قدرت اثر فرید زکریا، ترجمه مجموعهٔ نویسندگان، انتشارات روزنه

فرید ذکریا، تحلیل‌گر سیاسی برجسته، در کتاب «از ثروت تا قدرت» که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد، به پرسشی بنیادین می‌پردازد: چرا برخی کشورهای ثروتمند به قدرت‌های جهانی بدل می‌شوند، در حالی‌که دیگر کشورها در حاشیه باقی می‌مانند؟ او با نگاهی تاریخی و تحلیلی، روند تبدیل ایالات متحده آمریکا از یک قدرت اقتصادی نوظهور در اواخر قرن نوزدهم به ابرقدرتی جهانی در قرن بیستم را بررسی می‌کند. ذکریا استدلال می‌کند که داشتن ثروت کافی برای دستیابی به جایگاه جهانی نیست. آنچه اهمیت دارد، وجود نهادهای سیاسی کارآمد و اراده نخبگان حکومتی برای تبدیل ثروت ملی به ابزارهای سیاسی و نظامی است. در اواخر قرن نوزدهم، آمریکا با رشدی اقتصادی بی‌سابقه مواجه بود، اما هنوز نقشی محدود در نظام بین‌الملل ایفا می‌کرد. بسیاری از نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل این باور را ترویج می‌کردند که ثروت اقتصادی به‌طور خودکار به نفوذ ژئوپلیتیک منجر می‌شود. ذکریا این دیدگاه را نقد می‌کند و نشان می‌دهد که کشورهایی چون بریتانیا و آلمان، با وجود برخورداری از منابع کمتر، در همان دوران بسیار فعال‌تر در صحنه سیاست جهانی ظاهر می‌شدند. به باور او، مسئله اساسی نه میزان «ثروت»، بلکه ظرفیت دولت در هدایت و مدیریت منابع به سوی اهداف استراتژیک است. ثروت ملی ـ شامل تولید ناخالص داخلی و منابع طبیعی ـ تنها پتانسیلی خام است. برای تبدیل این پتانسیل به قدرت جهانی، وجود ساختارهای حکومتی متمرکز، سیاست‌گذاری بلندمدت و دستگاه اجرایی منسجم ضرورت دارد. نمونه بارز آن ایالات متحده است که تا پیش از تقویت نهادهای فدرال و ایجاد یک ارتش حرفه‌ای، قادر نبود ثروت اقتصادی خود را در جهت تثبیت موقعیت جهانی به کار گیرد. از نظر روش تحقیق نیز کتاب ذکریا جایگاه ویژه‌ای دارد. او با ترکیب تاریخ‌نگاری و نظریه‌پردازی سیاسی، اسناد تاریخی، سخنرانی‌های رهبران و تصمیمات کلیدی سیاست خارجی را تحلیل می‌کند. در این تحلیل‌ها نشان می‌دهد که نخبگان آمریکایی، با وجود مقاومت‌های داخلی همچون گرایش‌های انزواطلبانه در کنگره، موفق شدند پایه‌های امپراتوری ایالات متحده را بنا نهند. ذکریا در پایان تأکید می‌کند که قدرت واقعی یک کشور نه در حجم صرف منابع اقتصادی، بلکه در توانایی دولت برای سازماندهی و بسیج این منابع نهفته است.