کتاب شکاریم یک‌سر همه پیش مرگ اثر شاهرخ مسکوب، انتشارات نشر نی

کتاب «شکاریم یک‌سر همه پیشِ مرگ» مجموعه‌ای از جستارها، گفتارها و نوشتارهای شاهرخ مسکوب است. بخش نخست این اثر به بررسی مفهوم عقل، معنا و نقش آن در اندیشه ناصر خسرو اختصاص دارد. در ادامه، مسکوب به تحلیل شعر متعهد فارسی در دهه‌های سی و چهل خورشیدی می‌پردازد و ضمن اشاره به کنگره نویسندگان ایران، نمونه‌هایی از اشعار ایدئولوژیک را همراه با نقد و تفسیر دقیق آن‌ها ارائه می‌کند. در این بخش به‌ویژه دو شعر شاخص، یعنی «مرغ آمین» نیما یوشیج و «زندگی» احمد شاملو، با دقت و عمق نظر بررسی شده‌اند. دانش گسترده شاهرخ مسکوب و نگاه تیزبین او در تطابق اندیشه با محتوا، شگفت‌انگیز است. یکی از عوامل این شگفتی، پرهیز او از تعصب و پایبندی به بی‌طرفی در تحلیل است. مسکوب خود را پیرو هیچ ایدئولوژی خاصی نمی‌دانست و همواره با دیدگاهی مشاهده‌گرانه و فاصله‌ای معقول از موضوع، به نقد و تفسیر آثار ادبی می‌پرداخت. در «شکاریم یک‌سر همه پیشِ مرگ»، یادداشتی درباره خاطرات رزمندگان حزب توده نیز آمده که با نگاهی کاملاً غیرمغرضانه و بی‌تعصب نوشته شده است. مسکوب در این بخش، به فقدان احساسات و تجربه‌های شخصی در خاطرات مبارزان توده‌ای اشاره می‌کند و از دگردیسی تدریجی آنان به جزم‌گرایی و محدود شدن زندگی‌شان در قالب ایدئولوژی سخن می‌گوید. او همیشه تأکید داشت که بیش از آن‌که پژوهشگر باشد، خود را جستارنویس می‌داند. از همین رو نوشته‌هایش نه صرفاً مجموعه‌ای از تحلیل‌ها یا گزارش‌های علمی، بلکه گزیده‌ای از تجربه، بینش و تأمل‌های شخصی او درباره اندیشه، شعر و هنر است. در بخشی از کتاب که یادداشت‌های شخصی مسکوب را دربرمی‌گیرد، گفت‌وگوهای او با هوشنگ ابتهاج، بهمن محصص، مرتضی کیوان، سیاوش کسرایی و دیگر چهره‌های فرهنگی ثبت شده است. در این گفت‌وگوها، دیدگاه‌های گوناگونی درباره شعر، هنر و ادبیات طرح می‌شود که بازتاب‌دهنده عمق فکری و وسعت نگاه شاهرخ مسکوب است.