کتاب «فلسفه چیست؟» یک پرسش فلسفی است اثر غلامحسین ابراهیمی دینانی، انتشارات نقد فرهنگ

عنوان کتاب «فلسفه چیست» خود پرسشی فلسفی است؛ پرسشی که به جانِ فلسفه می‌افتد و می‌کوشد آن را از درونِ خود فلسفه و با نگاهی فلسفی واکاوی کند. این اثر نوشته‌ غلامحسین ابراهیمی دینانی است و انتشارات «نقد فرهنگ» انتشار آن را بر عهده داشته است. چاپ سوم این کتاب در سال ۱۴۰۰ روانه‌ بازار کتاب شد و با استقبال علاقه‌مندان به فلسفه روبه‌رو گردید. شاید طرح پرسش «فلسفه چیست؟» تنها در دوران پیری و زمانه‌ی واقع‌گویی ممکن شود؛ پرسشی که در روزگار آرامش ذهن و فروخفتن شور جوانی مجال طرح می‌یابد. در حقیقت، آثار اندکی در این زمینه نوشته شده و کمتر کتابی در بابِ چیستی فلسفه به قفسه‌های کتابخانه‌ها راه یافته است. این پرسشِ بنیادین معمولاً در نیمه‌های شب، در لحظه‌های بی‌قراری و خلوتِ اندیشه رخ می‌نماید؛ زمانی که ذهن دیگر پرسشی برای طرح ندارد و به ناگاه از خود می‌پرسد: فلسفه چیست؟ پرسش از فلسفه پیش‌تر نیز مطرح بوده و اندیشمندانِ بسیاری آن را از خاطر نگذرانده‌اند؛ با این حال، اغلب رویکردی ضمنی، غیرمستقیم و گاه حتی انتزاعی به آن داشته‌اند. آنان پرسش را بیان می‌کردند، اما چنان سریع و مهار‌شده از کنار آن می‌گذشتند که آشکار بود چندان دل‌مشغول آن نیستند؛ گویی عقل و تأملِ ژرف در این میان جایی نداشته است. فیلسوفان بسیار، شور و اشتیاقی بی‌حد نسبت به فلسفه‌ورزی نشان داده‌اند، اما کمتر کسی از خود پرسیده است که فلسفه در حقیقت چیست. آنان بیشتر از راهِ عمل و سبکِ فلسفی به این پرسش نزدیک شده‌اند، نه از راه تأملِ بی‌واسطه و ناسبک. تنها زمانی که انسان به پایان راه می‌رسد، شاید در دل خود بپرسد: این چه بود که تمام زندگی‌ام را صرف آن کردم؟ پیری، با خود چیزهای بسیاری می‌آورد؛ از جمله فرصت اندیشیدن دوباره به معنای فلسفه و چیستی آن.