کتاب همچون یک خانه‌به‌دوش اثر باب دیلن، ترجمه بابک زمانی، انتشارات کتاب کوله پشتی

در اکتبر سال ۲۰۱۶، زمانی که نام «باب دیلن» به عنوان برنده‌ جایزه‌ نوبل ادبیات اعلام شد، بسیاری از اهل ادبیات شگفت‌زده شدند و حتی برخی نسبت به این انتخاب اعتراض کردند. نکته‌ شگفت‌انگیز ماجرا در این بود که از میان نام‌های بزرگی که به‌عنوان نامزدهای احتمالی نوبل ادبی مطرح بودند، جایزه به هنرمندی تعلق گرفت که تاکنون در عرصه‌ ادبیات جایگاهی رسمی نداشت. همین مسئله باعث شد حرف و حدیث‌ها بالا بگیرد و گفته شود که در سالی متفاوت، جایزه‌ نوبل نه به یک نویسنده و نه حتی به یک شاعر، بلکه به یک ترانه‌سرا اهدا شده است. این پرسش که آیا جایزه‌ نوبل ادبیات به‌حق به باب دیلن رسیده است یا خیر، موضوعی است شایسته‌ بحث و گفت‌وگو، و نگارنده نیز در ادامه‌ این مقدمه به بررسی همین نکته می‌پردازد؛ زیرا انتخاب یک ترانه‌سرا به‌عنوان برنده‌ نوبل ادبی انتخابی است که می‌بایست سال‌ها پیش اتفاق می‌افتاد. سال‌های طولانی، نبود نماینده‌ای از دنیای ترانه و ترانه‌سرایی در فهرست برندگان نوبل ادبیات به‌وضوح احساس می‌شد. تردیدی نیست که ترانه بخش مهم و تأثیرگذاری از ادبیات هر ملت را تشکیل می‌دهد. در حقیقت، تأثیر اجتماعی و احساسی یک ترانه در بسیاری از موارد می‌تواند از تأثیر یک رمان یا حتی یک شعر نیز فراتر رود. چه بسا ترانه‌هایی که توانسته‌اند زمینه‌ساز جنبش‌های مردمی یا حتی انقلاب‌ها شوند؛ ترانه‌هایی که نسل به نسل، سینه به سینه نقل شده و برای همیشه در خاطره‌ جمعی مردم باقی مانده‌اند.