کتاب حلاج در جستجوی خدا یا خود اثر روژه آرنالدز، ترجمه قاسم میرآخوری، انتشارات بازتاب

نویسنده بر این باور است که حلاج بیش از آنکه به دلایل صرفاً دینی کشته شود، قربانی انگیزه‌های سیاسی زمان خود شد؛ با این حال، شکنجه و مرگ او رنگ‌وبویی کاملاً دینی دارد و پرتوی تازه بر ماهیت آزمون صوفیانه‌ی او می‌افکند. حلاج در لحظاتی که به اندیشه، کاوش درونی و دریافت‌های روحی خویش توجه می‌کند، در پی بازیابی یا بازتعریف «خود» نیست. او هیچ‌گاه از سیمایی که جهان از او ساخته و پرداخته است، در جست‌وجوی سیمای حقیقی خویش برنمی‌آید و تمایلی ندارد که چهره‌ی اصیل خود را در میان بازنمایی‌های بیرونی بازیابد. این نگاه، تجربه‌ی عرفانی و صوفیانه‌ی حلاج را نه فقط به یک ماجرای فردی بلکه به روایتی عمیق در تاریخ عرفان اسلامی تبدیل می‌کند؛ روایتی که هم زمینه‌ی سیاسی دارد و هم لایه‌ای معنوی و دینی در آن آشکار است.