کتاب امپراتوری نشانه‌ها اثر رولان بارت، ترجمه ناصر فکوهی، انتشارات نشر نی

کتاب «امپراتوری نشانه‌ها» تأملی گسترده و تمرینی فکری درباره‌ی نسبت میان دلالت‌گر و نشانه است. فصل‌های این اثر – که بیشتر حال‌وهوای مقاله‌های پیوسته دارند – به قلم «رولان بارت» نوشته شده‌اند. او در این نوشتار دستگاه‌ها و سازوکارهای یک کشور خیالی با نام «ژاپن» را بررسی می‌کند؛ جامعه‌ای که در ظاهر با ژاپن واقعی یکسان است، اما از منظر کارکرد معنایی، تفاوتی بنیادین دارد. در این نگاه، برخلاف جامعه‌ی غربی که بارت در آن زیسته و اندیشیده، جهان مورد مطالعه عاری از بارهای اضافیِ معنایی است. بارت در مشاهدات خود از عناصر گوناگون فرهنگ ژاپنی – از چاپستیک‌ها، شیوه‌ی تهیه‌ی غذا و سالن‌های پاچینکو گرفته تا مراسم چای، تئاتر کابوکی، نقشه‌ی راه‌ها و نظم شهری – صورت دیگری از اندیشیدن را به تصویر می‌کشد. او نشان می‌دهد که هر نشانه، در نهایت، نه واجد معناست و نه بی‌معنا، بلکه چیزی جز «پوچی» را بازنمی‌تاباند؛ جهانی رها از پیش‌داوری‌ها و عوارض غیرضروری اندیشه. «امپراتوری نشانه‌ها» را می‌توان تمرینی کوتاه و درعین‌حال عمیق از اندیشه‌ی نشانه‌شناختی به شمار آورد؛ کتابی که برای خوانندگانی که با گفتمان نشانه‌شناسی و به‌ویژه روش «رولان بارت» آشنا هستند، امکان تجربه‌ی نگاهی تازه به دلالت‌ها را در بافت فرهنگی ژاپن فراهم می‌سازد. با این حال، اگر تنها به ژاپن به‌عنوان موضوعی فرهنگی یا گردشگری علاقه‌مندید، این اثر ارتباط چندانی با انتظارات شما نخواهد داشت. در عنوان کتاب، هیچ اشاره‌ای به «ژاپن» یا «ژاپنی بودن» وجود ندارد، زیرا هدف بارت ارائه‌ی تفسیر مستقیم از فرهنگ ژاپن نیست. او همواره میان ژاپن «واقعی» و ژاپنی که در متن خود می‌سازد تمایز می‌گذارد؛ و موضوع اصلی کتاب، نه ژاپن عینی، بلکه همان ژاپن بازآفرینی‌شده در ذهن و نوشتار اوست.