کتاب مذهب علیه مذهب اثر علی شریعتی، انتشارات سپیده باوران

کتاب «مذهب علیه مذهب» اثر اندیشمند دینی و روشنفکر برجسته ایرانی، دکتر علی شریعتی، از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین نوشته‌های او به شمار می‌آید. در این اثر، نویسنده به بررسی جنبه‌های گوناگون مذهب، معیارهای دینی و عملکرد مذهبیان می‌پردازد و تلاش دارد مرز میان مذهب حقیقی و مذهب تحریف‌شده را آشکار کند. این کتاب ارزشمند از مجموعه آثار دکتر شریعتی بوده و به طور کلی شامل سه بخش اصلی و یک بخش ضمیمه است. عناوین اصلی کتاب که نیمی از حجم کلی آن را تشکیل می‌دهند عبارت‌اند از: «پدر! مادر! ما متهمیم»، «آری، اینچنین بود برادر!» و بخش اصلی با عنوان «مذهب علیه مذهب» که نام آن با عنوان کلی کتاب یکسان است. بخش «مذهب علیه مذهب» شامل مطالب سخنرانی دکتر علی شریعتی در دو شب پیاپی، در تاریخ بیست‌ودوم و بیست‌وسوم مردادماه سال ۱۳۴۹ خورشیدی، در حسینیه ارشاد است. محتوای این سخنرانی‌ها در همان دوران از حالت شفاهی به صورت مکتوب درآمد و به تأیید شخص دکتر شریعتی نیز رسید. بخش «پدر! مادر! ما متهمیم» برگرفته از سخنرانی دکتر شریعتی در تاریخ هشتم آبان‌ماه سال ۱۳۵۰ است. وی پس از نگارش اولیه، اصلاحات لازم را شخصاً بر آن اعمال کرد و موارد تکمیلی را به متن افزود تا محتوا دقیق‌تر و تأثیرگذارتر شود. در ادامه، بخش «آری، اینچنین بود برادر!» قرار دارد که متن آن مربوط به سخنرانی‌ای است که ده روز پس از سخنرانی پیشین در حسینیه ارشاد ایراد شده است. این بخش نیز با اصلاحات و توضیحات تکمیلی همراه شده تا در قالب نهایی، منسجم‌تر و گواراتر ارائه شود. در پایان کتاب، ضمایم و پیوست‌هایی گنجانده شده که اطلاعات تکمیلی و توضیحات بیشتری در زمینه مباحث مطرح‌شده در اختیار خواننده قرار می‌دهد. این ضمایم نقش مهمی در درک بهتر پیام اصلی کتاب و تبیین اندیشه‌های دکتر علی شریعتی دارند.