کتاب فنون نمایش‌های ایرانی اثر یدالله آقاعباسی، انتشارات قطره

فهرست فنون، بیانگر ظرفیت گسترده و توانمندی‌های ویژه‌ی نمایش ایرانی است. بر هنرمندان تئاتر ایران فرض است که این ظرفیت‌ها را جدی بگیرند و کوشش‌های پراکنده و جزیره‌ای را به نهضتی فراگیر و نظام‌مند تبدیل کنند. در این مسیر، باید از تقلیدهای سطحی و خام از پایین‌ترین و منحط‌ترین شیوه‌های رایج تئاتر جهان پرهیز کرد. در مقابل، ضروری است با نگاهی عمیق و تحلیلی به فضیلت‌ها و دستاوردهای تئاتر جهانی، نوعی تبادل فرهنگی سالم و سازنده میان نمایش ایرانی و تئاتر دیگر کشورها شکل گیرد. شناخت نمایش ایرانی و بهره‌گیری خلاق از آن به‌هیچ‌وجه به‌معنای تقلید از قالب‌های مرده یا تکرار مکانیکی و بی‌روح سنت‌های گذشته نیست. تاریخ نشان می‌دهد که حدود چهارصد سال پیش، شبیه‌خوانی توانست در پاسخ به شرایط بحرانی آن روزگار، تهدیدهای دشمنان خارجی و خطر فروپاشی هویت ایرانی، به شکل تعزیه پدید آید و نقشی حیاتی در حفظ فرهنگ ملی ایفا کند. امروز نیز می‌توان با توجه به شرایط حساس جهان معاصر، ضرورت‌های زمانه و نیازهای واقعی جامعه، از فنون اصیل نمایش‌های ایرانی الهام گرفت و قالب‌های نوین و خلاقانه‌ای را آفرید که هم ریشه در سنت داشته باشد و هم پاسخ‌گوی نیازهای امروز باشد.