کتاب واکاوی اصل این‌همانی اثر ناصر مومنی، انتشارات نقد فرهنگ

اصل «این‌همانی» از خواستی بنیادین سرچشمه می‌گیرد؛ خواستی برای تبیین کثرت‌ها از رهگذر امری یگانه یا وحدت‌گون. این تبیین بر ویژگی یا خاصیتی استوار است که امکان صدور حکمی از این‌دست را فراهم می‌سازد: «این، همان است.» این ویژگی در حقیقت، نشان‌دهنده استمرار حضور و تداوم ظهور موجودی خاص در گذر زمان است؛ موجودی که به اشکال و انحای گوناگون جلوه می‌کند. بدین‌ترتیب، اصل این‌همانی زمینه‌ای برای بیان نسبت‌ها و پیوند میان این اشکال مختلف با آن موجود برتر و یگانه فراهم می‌آورد. این اصل صرفاً قاعده یا دستورالعملی نیست که بر «همان بودنِ چیز با خودش» دلالت کند، بلکه نشان‌دهنده امکان حکم و حمل در کلیت دستگاه اندیشه است. در این پژوهش تلاش می‌شود معنای اصل این‌همانی نزد فیلسوفان و متفکران یونان باستان روشن گردد و تبیین شود که هر یک از آنان چه دریافتی از این مفهوم داشته‌اند و چگونه این برداشت‌ها راهنمای تفسیر و فهم آنان از عالم بوده است. همچنین نشان داده می‌شود که برداشت هر متفکر از اصل این‌همانی چگونه به درک او از «آرخه»، یا همان خمیرمایه نخستین جهان، منجر شده است. در پایان نیز بررسی می‌گردد که چگونه کوشش برای فهم حقیقت آرخه نزد ارسطو سرانجام به تکوین آن چیزی انجامید که امروزه از آن با عنوان اصل این‌همانی، به معنای دقیق و فلسفی آن، یاد می‌کنیم.