کتاب زندگی بهتر اثر آنا گاوالدا، ترجمه شهرزاد سلحشور، انتشارات قطره

رمان «زندگی بهتر» اثر آنا گاوالدا، کتابی است متشکل از دو داستان بلند که نخستین‌بار در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. این اثر با زبانی ساده، صمیمی و عمیق، اما سرشار از بینش‌های روان‌شناختی، به درون ذهن جوانانی می‌نگرد که در میانه‌ی روزمرگی‌های تکراری، احساس گم‌گشتگی، بی‌معنایی و نارضایتی می‌کنند. در لحظه‌ای آرام اما سرنوشت‌ساز، رویدادی کوچک مسیر زندگی آن‌ها را عمیقاً تغییر می‌دهد. این رمان در ژانر ادبیات داستانی معاصر و رمان روان‌شناختی بزرگسالان جای دارد و بر لحظات بیداری در زندگی‌های عادی تمرکز می‌کند؛ همان لحظاتی که انسان درمی‌یابد باید دست‌به‌کار شود تا «زندگی فقط کمی بهتر شود». در داستان نخست، با ماتیلد، دختر ۲۴ ساله‌ای روبه‌رو می‌شویم که تحصیل در رشته‌ی تاریخ هنر را نیمه‌کاره رها کرده و اکنون با خواهران دوقلویش در آپارتمانی در پاریس زندگی می‌کند. او در شغلی بی‌هیجان مشغول است و روزهایش را با بی‌انگیزگی و رخوت می‌گذراند تا اینکه به‌طور اتفاقی کیف دستی خود را که حاوی مبلغی قابل‌توجه پول است، در کافه‌ای جا می‌گذارد. یک هفته بعد، مردی غریبه کیف را بی‌هیچ چشمداشتی به او بازمی‌گرداند. این رفتار ساده اما صادقانه، نقطه‌ی عطفی در زندگی ماتیلد می‌شود؛ در ذهن و دل او بیداری‌ای شکل می‌گیرد و درمی‌یابد تا چه اندازه از معنا، شجاعت و عشق به زندگی فاصله گرفته است. همین ملاقات کوتاه، او را وامی‌دارد مسیر حرفه‌ای و عاطفی‌اش را بازنگری کند. داستان دوم به یان، جوان ۲۶ ساله‌ای می‌پردازد که با وجود تحصیلات و هوش خود در فروشگاهی عادی کار می‌کند. او نه از زندگی‌اش رضایت کامل دارد و نه نارضایتی عمیق، بلکه در وضعیتی میان‌مایه از پذیرش و بی‌قراری قرار گرفته است. یک لطف کوچک به همسایه‌ی سالخورده‌اش سبب می‌شود به شام دعوت شود، و این دعوت ساده به تجربه‌ای دگرگون‌کننده بدل می‌گردد. یان در جمعی از انسان‌هایی قرار می‌گیرد که صادقانه‌تر، آزادانه‌تر و با گرمایی انسانی‌تر زندگی می‌کنند. این تجربه، در او جرقه‌ای روشن می‌کند: شاید زمان آن رسیده که از احتیاط فاصله بگیرد و مسیر جدیدی را در زندگی برگزیند. گاوالدا در هر دو روایت، از رخدادهایی کوچک و به‌ظاهر پیش‌پاافتاده برای برانگیختن تغییرات بزرگ بهره می‌گیرد. شخصیت‌های او درگیر بحران‌های پرهیاهو نیستند؛ در سکوت زندگی روزمره با حس پوچی و بی‌هدفی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. نقطه‌ی قوت رمان در همین سادگی پرشور نهفته است. نویسنده نشان می‌دهد بیداری درونی الزاماً با حادثه‌ای عظیم آغاز نمی‌شود، بلکه گاهی یک رفتار صادقانه یا دعوتی معمولی می‌تواند معنا و مسیر زندگی را دگرگون سازد. سبک نوشتار آنا گاوالدا – همچون آثار پیشینش چون «تسلی» و «دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد» – سرشار از همدلی، گرما، و نگاهی مهربان به ضعف‌های انسانی است. نثر او گفت‌وگویی، شفاف و پرهیزگر از ملودرام یا شعارزدگی است. البته برخی منتقدان، روند تحول داستان‌ها را تا حدی قابل پیش‌بینی دانسته‌اند و شخصیت یان را از نظر عمق روان‌شناختی ضعیف‌تر از ماتیلد ارزیابی کرده‌اند. با این حال، کتاب به‌دلیل صداقت عاطفی، احساس انسانی و نثر روانش تحسین بسیاری برانگیخته است. در نهایت، رمان «زندگی بهتر» درباره‌ی جوانی، انتخاب و شهامت است؛ درباره‌ی لحظه‌ای که انسان درمی‌یابد برای تغییر، همواره نیازی به دگرگونی‌های بزرگ نیست. کافی است جرئتی کوچک داشته باشیم و گامی هرچند کوتاه برداریم. گاوالدا با نگاهی انسانی و چیره‌دست یادآور می‌شود که زندگی شاید هرگز کامل نباشد، اما اگر گوش فرا دهیم و حرکت کنیم، می‌تواند، به‌سادگی و به‌راستی، «فقط کمی بهتر» شود.