کتاب اکسیژن برای مرده‌ها نیست اثر هبه کمال ابوندی، ترجمه انسیه سادات هاشمی، انتشارات کتابستان معرفت

رمان «اکسیژن برای مرده‌ها نیست» نوشتۀ هبه ابو‌ندی، اثری متفاوت و درخشان در ادبیات معاصر عرب است که توانست جایزۀ «ابداع ادبی شارجه» را به دست آورد. ابو‌ندی در حالی چشم‌انتظار چاپ دوم رمان خود بود که در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۳، در جریان حملات اخیر اسرائیل به غزه به شهادت رسید و نامش به‌عنوان نویسنده‌ای شهید در حافظۀ ادبیات ثبت شد. این رمان در فضایی میان رئالیسم و سوررئالیسم حرکت می‌کند و با روایتی رازآلود و پرکشش، فساد حاکم بر بسیاری از کشورهای عربی و اعتراضات مردمی علیه آن را به تصویر می‌کشد. گره‌های درهم‌تنیدۀ رویدادهای داستان تا واپسین صفحه ادامه می‌یابد و خواننده را چنان با خود همراه می‌سازد که کتاب را تنها پس از یافتن پاسخ آخرین معما می‌تواند ببندد. هبه ابو‌ندی دربارۀ این اثر گفته بود: «من شخصیت آدم را خلق کردم. وقتی او را نوشتم، آن‌قدر به او بدل شدم که دیگر قادر نبودم جز او کسی باشم. آدم از دل یک گناه کهن و فراموش‌شده سر برمی‌آورد و لایه‌های پنهان وجودش یکی‌یکی رخ می‌نماید. پیش از آنکه رمان اکسیژن برای مرده‌ها نیست را بخوانی، جرعه‌ای از رنگ سرب بنوش، چراکه همه‌چیز این‌جا در غبار خاکستری تنیده شده است. پس قلبت را بیرون بیاور و به دل حوادث بزن، چراکه خیالات پیش رو در نهایت، حقیقتی به‌غایت واقعی‌اند.»