کتاب سرآغاز کار هنری اثر مارتین هایدگر، ترجمه پرویز ضیاء شهابی، انتشارات هرمس

کتاب «سرآغاز کار هنری» مقاله‌ای از فیلسوف برجسته‌ی آلمانی، مارتین هایدگر است. هایدگر پیش‌نویس این متن را در فاصله‌ی سال‌های ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۶ خورشیدی (۱۹۳۵ تا ۱۹۳۷ میلادی) تهیه کرد و نسخه‌ی نهایی آن را در سال ۱۳۲۹ (۱۹۵۰ میلادی) برای انتشار آماده ساخت. این مقاله بر پایه‌ی مجموعه‌ای از سخنرانی‌هایی شکل گرفت که او در دهه‌ی ۱۳۱۰ (۱۹۳۰ میلادی) در شهرهای زوریخ و فرانکفورت ایراد کرده بود. هایدگر در این سخنرانی‌ها ابتدا به بررسی جوهر اثر هنری پرداخت و سپس مفهوم «چیز» را، که محور نخستین گفتار فلسفی او در زمینه‌ی هنر بود، مورد واکاوی قرار داد. در «منشأ اثر هنری»، هایدگر جوهر هنر را در چارچوب مفاهیم هستی و حقیقت تبیین می‌کند. از دید او، هنر نه‌تنها راهی برای نمایش و بیان حقیقت در بستر فرهنگ است، بلکه ابزاری برای آفرینش و پیدایش آن به شمار می‌رود. هنر بستری می‌گشاید که از خلال آن می‌توان «آنچه هست» را آشکار ساخت. بنابراین، آثار هنری صرفاً نمودهای زیباشناختی یا بازنمایی‌های شکلی نیستند، بلکه بنیان درک جمعی و فهم مشترک یک جامعه را ایجاد و بازآفرینی می‌کنند. هایدگر تأکید دارد که با افزوده‌شدن هر اثر هنری تازه به یک فرهنگ، معنای هستی آن فرهنگ نیز به‌گونه‌ای بنیادین دگرگون می‌شود. او مقاله‌ی خود را با پرسشی اساسی آغاز می‌کند: سرچشمه‌ی یک اثر هنری چیست؟ هایدگر در پاسخ توضیح می‌دهد که اثر هنری و هنرمند در رابطه‌ای پوینده و متقابل قرار دارند؛ رابطه‌ای که در آن، هر یک به دیگری قوام می‌بخشد. به تعبیر او، «هیچ‌کدام بدون دیگری نیستند، با این حال هیچ‌یک به‌تنهایی پشتوانه‌ی دیگری نیز نیست.»