کتاب قلم رنجه اثر بهاءالدین خرمشاهی، انتشارات قطره

بهاءالدین خرمشاهی در پیشگفتار کتاب «قلم‌رنجه» یادآور می‌شود که بیشتر خوانندگان احتمالاً در همان ابتدا به این نکته اندیشیده‌اند که عنوان «قلم‌رنجه» بر اساس الهام از واژهٔ «قدم‌رنجه» ساخته شده است. او در نخستین مقالهٔ کتاب به‌تفصیل علت انتخاب این عنوان را شرح داده و چگونگی برگزیدن آن را توضیح داده است. آغاز نگارش مقاله‌های «قلم‌رنجه» به پیشنهاد علی دهباشی در سال ۱۳۸۸ صورت گرفت و این روند نگارشی تا سال ۱۳۹۸ ادامه یافت. مجموعهٔ پیش‌ِ رو شامل پنجاه مقاله است که به همان ترتیب و توالی زمان نگارش در کتاب گردآوری و منتشر شده‌اند. بخش قابل توجهی از این مقالات با لحنی طنزآمیز نگاشته شده و همین ویژگی، جذابیت متن‌ها را برای خوانندگان دوچندان کرده است. برخی از عنوان‌های مطرح‌شده در این اثر عبارت‌اند از: «خوش‌رفتاری با همسر و با دوستان»، «کوشاترین ایران‌شناس؛ و پربارترین»، «واژه‌های نوساخته»، «بی‌اخلاقی‌های پیدا و پنهان»، «خانلری و حافظ‌پژوهی»، «شرح یک غزل حافظ و چند نکته دربارهٔ احمد شاملو، سعید حمیدیان و...»، «خدا را کی آفریده است؟ [العیاذ بالله]»، «دربارهٔ شعر بی‌معنی»، «کیارستمی از خودش ۳۰ سال جوان‌تر بود»، «زبان فارسی و نقش و نفوذ جهانی آن»، «آب را دریابیم»، «خداشناسی تهرانیان در دو قرن اخیر»، «برای استاد محمّد احصایی»، «رباعیات اخوانی»، «چند حکایت فراروان‌شناسی»، «مناسب‌خوانی‌های شعر حافظ»، «رفاه و رستگاری» و «ساده‌نگاری، ولی نه ساده‌انگاری». کتاب «قلم‌رنجه» با ترکیب نگاه علمی و ادبی، همراه با طنزی شیرین و اندیشمندانه، تصویری روشن از رویکرد خرمشاهی به مباحث فرهنگی، ادبی و اجتماعی ارائه می‌دهد.