کتاب سینما چیست؟ اثر آندره بازن، ترجمه محمد شهبا، انتشارات هرمس

آندره بازن، در کتاب «سینما چیست؟»، بیش از هر چیز به بررسی سینمای کلاسیک می‌پردازد و اثرش به‌عنوان یکی از استانداردهای طلایی نقد فیلم در جهان شناخته می‌شود. با این‌که بازن هیچ‌گاه فیلمی نساخت، اما از دوران جنگ جهانی دوم تاکنون نام او در کنار بزرگ‌ترین چهره‌های سینمای فرانسه قرار دارد. بازن از بنیان‌گذاران مجله معتبر **Cahiers du Cinéma** بود؛ نشریه‌ای که زیر نظر او به یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مجلات سینمایی جهان تبدیل شد. او یکی از مدافعان جدی سینمای ژان رنوار، اورسن ولز و روبرتو روسلینی بود و در عین حال، از فرانسوا تروفو نیز دفاع می‌کرد؛ کارگردانی که خود را به شدت وام‌دار اندیشه‌های بازن می‌دانست و این تأثیر در گفتار جلد دوم کتاب آشکار است. مقاله‌های گردآمده در این کتاب، در عین نوآوری و عمق اندیشه، زبانی روان، قابل‌فهم و تأمل‌برانگیز دارند. همان‌گونه که ژان رنوار گفته است، نوشته‌های بازن «حتی اگر خودِ سینما از میان برود، همچنان زنده خواهند ماند». آندره بازن بی‌تردید از بزرگ‌ترین نظریه‌پردازان تاریخ سینماست و هرکس که به مطالعه جدی در باب سینما علاقه‌مند باشد، باید دست‌کم بخشی از نوشته‌های او را بخواند. بازن در بخش‌های آغازین کتاب، خود را به‌صراحت در «اردوگاه واقع‌گرایان» جای می‌دهد و بر این باور است که تماشاگر باید آزاد باشد تا تصمیم بگیرد نگاهش را به کدام بخش تصویر معطوف کند، نه اینکه این مسیر از پیش توسط فیلم‌ساز تعیین شود. او از ابهام و چندمعنایی موجود در این شیوه لذت می‌برد؛ چرا که به باورش، سینما با باز گذاشتن راه برای انتخاب و تفسیر، به بیننده امکان مشارکتی عمیق‌تر در تجربه‌ی هنری می‌دهد.