کتاب دیرینه‌شناسی دانش اثر میشل فوکو، ترجمه نیکو سرخوش، انتشارات نشر نی

کتاب «دیرینه‌شناسی دانش»، نوشته‌ی میشل فوکو، اثری بنیادین در فلسفه و نظریه‌ی انتقادی است که نخستین بار در سال ۱۳۴۸ خورشیدی (۱۹۶۹ میلادی) منتشر شد. پرسش‌های محوری فوکو در این اثر پیرامون مفاهیمی چون جنون، جنسیت، قدرت و دانش شکل می‌گیرد؛ او می‌پرسد آیا این‌ها حقایق عینی و ذاتی زندگی انسان‌اند یا تنها واژگانی برساخته در زبان و فرهنگ بشری؟ فوکو در مجموعه‌ای از پژوهش‌های درخشان و دقیق، لایه‌های پنهان اندیشه را آشکار می‌سازد؛ همان فرضیاتی که به‌طور ناپیدا بر شیوه‌ی تفکر، شناخت و حتی زیست ما سلطه دارند. کتاب «دیرینه‌شناسی دانش» در آغاز به توضیح و تبیین این مفاهیم بنیادی می‌پردازد و سپس رابطه‌ی پیچیده و درهم‌تنیده‌ی میان دانش، زبان و کنش را با نگاهی ژرف، تحلیلی و قابل همذات‌پنداری بررسی می‌کند. این اثر که چکیده‌ای روشن از اندیشه‌ها و روش دیرینه‌شناسانه‌ی خود فوکوست، گامی نخستین و سرنوشت‌ساز در مسیر دستیابی به درکی جامع‌تر از وضعیت کنونی اندیشه و شیوه‌ی زندگی انسان به شمار می‌آید.