کتاب نون والقلم اثر جلال آل احمد، انتشارات امیرکبیر

کتاب «نون والقلم»، رمانی برجسته از جلال آل احمد است که نخستین‌بار در سال ۱۹۶۱ منتشر شد. این اثر داستانی، ماجرای به قدرت رسیدن گروهی از قلندرها را روایت می‌کند؛ گروهی که با جلب حمایت مردم موفق می‌شوند شهر را تصرف کرده و به حاکمیت دست یابند. بااین‌حال، پس از گذشت زمانی کوتاه، دوباره چرخه‌ای از نارضایتی و مخالفت‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و فضای شهر بار دیگر متلاطم و ناآرام می‌شود. شخصیت‌های اصلی کتاب «نون والقلم» دو کاتب یا میرزابنویس هستند. یکی از آن‌ها دیدگاه‌ها و اندیشه‌هایی جدی در حوزه مسائل سیاسی و اجتماعی دارد و دیگری فردی است کم‌مایه که توانایی چندانی در درک این مسائل نشان نمی‌دهد و با استدلال و منطق چندان آشنا نیست. این تضاد میان شخصیت‌ها، بستر مناسبی برای نمایش شکاف‌های فکری و اجتماعی جامعه فراهم می‌آورد. جلال آل احمد در این رمان با زبانی روشن و استعاری به مخاطب خود یادآور می‌شود که هر انسان پیش از اندیشیدن به تغییر جهان بیرون، باید نخست در درون خویش تحول ایجاد کند. «نون والقلم» از همین منظر، کتابی است که بر ارزش‌های فردی، پایبندی به اصول و نقش خودشناسی در اصلاح جامعه تأکید می‌کند.