کتاب ظهور و سقوط فاشیسم اثر ریچارد جیمزبون بوزورث، ترجمه علی اکبر عبدالرشیدی، انتشارات اطلاعات

کتاب «ظهور و سقوط فاشیسم» نوشته بوسورث، یکی از برجسته‌ترین محققان انگلیسی‌زبان در زمینه تاریخ سیاسی، دوره‌ای را بازآفرینی می‌کند که طی آن مردم ایتالیا در یکی از بدنام‌ترین و پرچالش‌ترین آزمایش‌های سیاسی قرن بیستم شرکت داشتند. در این اثر، نویسنده با نگاهی دقیق و تحلیلی به بررسی شکل‌گیری، گسترش و سقوط فاشیسم در ایتالیا می‌پردازد و تصویری روشن از یکی از تاریک‌ترین دوران‌های تاریخ این کشور ارائه می‌دهد. فاشیست‌های تحت رهبری «ایل دوسه» از نخستین توتالیترهای تاریخ بودند که بر پایه کیش خشونت، اطاعت و اقتدار بنا شده بودند. آنان الهام‌بخش بسیاری از دیکتاتوری‌های بعدی در جهان شدند و نخستین نظام دیکتاتوری هیتلر نیز از اندیشه‌های آنان تأثیر پذیرفت. با این حال، همان‌گونه که بوسورث در کتاب خود فاش می‌کند، بخش بزرگی از مردم ایتالیا در برابر ایدئولوژی فاشیسم ایستادگی کردند. آنان با شیوه‌هایی مبتکرانه و گوناگون کوشیدند مانع از نفوذ عمیق این نظام در ساختار جامعه شوند و اجازه ندهند ایتالیا سرنوشتی همانند آلمان دوران نازی پیدا کند. این کتاب با بهره‌گیری از وقایع‌نگاری دقیق و پژوهشی گسترده، روایت قطعی و مستندی از دوران وحشت و استبداد در ایتالیا ارائه می‌دهد. نویسنده توانسته است در قالبی مستند و تاریخی، زندگی روزمره مردم را در دوره سلطه فاشیسم ترسیم کند و نشان دهد چگونه یک ملت، تجربه‌ای سیاسی را زیر فرمان بنیتو موسولینی تا مرز فروپاشی و ویرانی دنبال کرد، در حالی که شبکه‌ای از مردان و زنان فاشیست بر سرنوشت او چیره شده بودند. ایتالیا پس از پایان جنگ جهانی اول، مستقیماً وارد عرصه دیکتاتوری شد؛ در حالی که کشورهایی چون آلمان هنوز درگیر مسیرهای متفاوتی از تحول سیاسی بودند. فاشیست‌ها نخستین خودکامگانی بودند که تلاش کردند ایتالیا و مردمش را به‌کلی دگرگون سازند و از دل گذشته‌ای متزلزل، ملتی جدید و کشوری تازه با هویت سیاسی متفاوت پدید آورند.