کتاب سرگذشت حاجی بابای اصفهانی اثر جیمز موریه، ترجمه میرزا حبیب اصفهانی، انتشارات امیرکبیر

کتاب «سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی» نوشته‌ی «جیمز موریه» از جمله آثار ارزشمند و مهم ادبیات کلاسیک به شمار می‌رود که محققان آن را اثری با جایگاه فرهنگی قابل توجه دانسته‌اند. این کتاب بخشی از میراث دانشی و فرهنگی تمدن را بازتاب می‌دهد و تاکنون در معتبرترین کتابخانه‌های جهان نگهداری شده است. وجود نمادها، تمبرهای کتابخانه‌ای و منابع اصلی، اصالت نسخه‌های بازتولیدشده را نیز برجسته‌تر می‌کند. قهرمان این اثر «حاجی‌بابای اصفهانی» است؛ شخصیتی دلاک‌زاده و ادب‌آموخته از اهالی اصفهان که موریه با نگاهی طنزآلود و در عین حال انتقادی، سرگذشت پرماجرایش را به رشته‌ی تحریر درآورده است. «جیمز موریه» مأمور سیاسی دولت انگلستان در دوران سلطنت فتحعلی‌شاه قاجار بود و تجربه‌های مستقیم او از سفر و حضور در ایران، زمینه‌ی خلق این داستان را فراهم کرد. کتاب «سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی» نخستین بار در سال ۱۸۲۴ میلادی منتشر شد و به سرعت در بسیاری از کشورهای جهان شهرت یافت. این اثر ادبی به عنوان یکی از کتاب‌های کلاسیک قرن نوزدهم شناخته شد و شهرت آن چنان افزایش یافت که منتقدان، آن را در کنار آثاری چون «شب‌های عربی» بارتون مورد مقایسه قرار دادند. موفقیت گسترده‌ی این کتاب چنان بود که ناشران دریافتند در چندین کشور، باشگاه‌هایی با عنوان «باشگاه حاجی‌بابا» شکل گرفته و صدها نفر به عضویت آن درآمده‌اند. این استقبال عمومی، نشان‌دهنده‌ی جایگاه استثنایی کتاب «سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی» در میان خوانندگان است. این اثر که ماجراجویی‌ها، طنز اجتماعی و روایتی انتقادی از ایران آن دوران را در بر می‌گیرد، همچنان به عنوان یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین نوشته‌های «جیمز موریه» شناخته می‌شود و ارزش خواندن و بررسی در مطالعات ادبی، تاریخی و فرهنگی را دارد.