کتاب تاجر ونیزی اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه علاءالدین پازارگادی، انتشارات علمی و فرهنگی

هنر تئاتر و ادبیات نمایشی از آغاز شکل‌گیری تاکنون، با وجود دگرگونی‌های بسیار و ظهور شیوه‌ها و نوآوری‌های متنوع، همچنان جایگاه خود را به‌عنوان یکی از هنرهای هفت‌گانه حفظ کرده است. این هنر جذاب در سراسر جهان، تماشاگران بی‌شماری را به سالن‌های نمایش فرا‌می‌خواند و هنوز هم نقشی مهم در زندگی فرهنگی جوامع ایفا می‌کند. با وجود تحولات گسترده در عرصه تئاتر، می‌توان گفت اجرای هر نمایش موفقی نیازمند همکاری گروهی از متخصصان گوناگون است؛ از کارگردان و بازیگر گرفته تا طراح صحنه و دکور و دیگر اعضای تیم تولید. همه این افراد فعالیت خود را حول محور اصلی نمایش، یعنی نمایشنامه، متمرکز می‌کنند. بنابراین اگر نمایشی بخواهد برای تماشاگر جذاب، گیرا و ماندگار باشد، در گام نخست باید از نمایشنامه‌ای نیرومند و دقیق برخوردار گردد. نمایشنامه «تاجر ونیزی»، از آثار برجسته ویلیام شکسپیر، یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان تاریخ ادبیات جهان است. این اثر جاودانه در فاصله سال‌های ۱۵۹۶ تا ۱۵۹۸ و در ژانر کمدی رمانتیک نوشته شد. شکسپیر در ابتدا نمایشنامه را با عنوان «یهودی ونیزی» ثبت کرد، اما پس از مدتی نام آن را به «تاجر ونیزی» تغییر داد. داستان این نمایشنامه که از تلفیق دو داستان اصلی و دو داستان فرعی دیگر ساخته شده، روایتگر زندگی تاجری ونیزی است که برای کمک به دوست خود، گرفتار مشکلات ناشی از یک قرض می‌شود. بر پایه پژوهش‌های منتقدان و شکسپیرپژوهان، منبع احتمالی الهام شکسپیر برای نگارش این اثر، داستانی از کتاب «گاو بی‌ذنب» نوشته سِر جیووانی، نویسنده اهل فلورانس، است که در سال ۱۵۸۸ در میلان به چاپ رسیده بود. با آنکه «تاجر ونیزی» در گونه کمدی نگاشته شده، اما این ویژگی هرگز دلیلی بر ضعف یا کم‌اهمیتی آن نیست؛ چرا که از نظر کیفیت ادبی و قدرت قلم، در کنار تراژدی‌های مشهوری چون «هملت»، «مکبث»، «اتللو»، «شاه لیر» و «رومئو و ژولیت» قرار می‌گیرد. مطالعه این نمایشنامه همچنان برای دوست‌داران ادبیات و تئاتر در هر زمان و هر مکان، تجربه‌ای لذت‌بخش و تأمل‌برانگیز است.