کتاب تمرین پنج انگشت اثر پیتر شیفر، ترجمه علیرضا جمالی منش، انتشارات چترنگ

پیتر شِفِر برای دوستداران سینما و تئاتر، نامی آشنا و ماندگار است. او در طول فعالیت حرفه‌ای خود بیش از هجده نمایشنامه نوشت که بسیاری از آن‌ها، از جمله «تمرین پنج انگشت»، به‌صورت مستقیم یا اقتباسی به فیلم و تلویزیون راه یافتند. نخستین نمایشنامۀ شفر با عنوان «شوره‌زار» در سال ۱۹۵۱ نوشته شد و اندکی بعد، در ۱۹۵۵، فیلمی تلویزیونی بر اساس آن ساخته شد. این موفقیت آغاز مسیر درخشانی بود که با نوشتن نمایشنامۀ «تمرین پنج انگشت» در سال ۱۹۵۸، جایگاه شفر را به‌عنوان یکی از نمایشنامه‌نویسان برجسته استوار کرد. داستان «تمرین پنج انگشت» پیرامون معلم سرخانه‌ای تازه‌وارد می‌چرخد که پیانیستی چیره‌دست نیز هست. روایت اثر بر پنج شخصیت اصلی متمرکز است؛ انسان‌هایی که در کشمکش با واقعیت زندگی، به‌لبۀ پرتگاه می‌رسند و برای سازگار شدن با شرایط، رنج‌های عمیقی را تجربه می‌کنند. ماجرا از زمانی آغاز می‌شود که آقای هرینگتون همراه همسر و دو فرزندش برای گذراندن تعطیلات به خانۀ ییلاقی خود می‌روند. ورود والتر، پسر جوان و معلم آلمانی خانواده، آغازگر حوادث پرکشش داستان است؛ رویدادهایی که تعارض‌ها و اختلاف‌های پنهان میان اعضای خانواده را آشکار می‌کند و روابط آنان را دگرگون می‌سازد. عنوان «تمرین پنج انگشت» می‌تواند کنایه و ایهامی از همین پنج شخصیت اصلی باشد؛ پنج انگشتی که با وجود اختلاف‌ها، ناگزیرند در کنار هم بمانند، زیرا بدون دیگری معنایی ندارند. شخصیت‌پردازی در این نمایشنامه چنان دقیق و زنده است که تماشاگر یا خواننده به‌سادگی می‌تواند با هر یک از شخصیت‌ها هم‌ذات‌پنداری کند. شخصیت‌هایی پر از فریادهای فروخورده، سکوت‌های معنا‌دار و امیالی سرکوب‌شده که زیر فشار جامعه و خانواده مجال بروز نیافته‌اند. این ویژگی‌ها است که «تمرین پنج انگشت» را به یکی از آثار ماندگار پیتر شفر و نمونه‌ای برجسته از روان‌کاوی درام معاصر بدل کرده است.