کتاب تماشاخانه اساطیر اثر نغمه ثمینی، انتشارات نشر نی

درباره‌ی اسطوره و کهن‌الگو، تاکنون کتاب‌های بسیاری در ایران تألیف و ترجمه شده است؛ به‌گونه‌ای که شاید بتوان گفت این شاخه از علوم انسانی، از نظر منابع، یکی از غنی‌ترین و متنوع‌ترین حوزه‌های پژوهشی به شمار می‌رود. با این حال، در میان این همه آثار، جای نمونه‌ای جامع و کامل از خوانش اسطوره‌ای و کهن‌الگویی به‌روشنی خالی است. نظریه‌ها فراوان‌اند و نمونه‌های اساطیری فراوان‌تر، اما واقعیت آن است که کمتر کسی کوشیده است این نظریه‌ها و نمونه‌ها را در عرصه‌های کاربردی‌تر، به‌ویژه در بستر فرهنگی بومی، بیازماید. همین خلأ می‌تواند انگیزه‌ای نیرومند برای پژوهشی تازه باشد؛ پژوهشی که این کتاب حاصل آن است. انگار آن همه منابع و روایت‌های آشنا و ناآشنا، آنگاه معنا و تأثیر واقعی خود را می‌یابند که در چنین خوانش‌ها و نقدهای اسطوره‌ای و کهن‌الگویی به کار گرفته شوند و به نقطه‌ی نهایی و کاربردی خویش برسند. فراتر از این، می‌توان پرسید: این نوع خوانش اسطوره‌ای و کهن‌نمونه‌ای چه نقشی در حل گره‌های فرهنگ چندپاره و هویت از‌دست‌رفته‌ی امروز ما دارد؟ گرچه این پرسش مجالی گسترده می‌طلبد، اما شاید بتوان گفت چنین رویکردی می‌تواند سرچشمه‌ی بسیاری از رفتارها و باورهای فرهنگ ایرانی را در ژرفای گذشته‌ی اساطیری ما بازشناسد؛ گذشته‌ای که با شناخت دوباره‌اش درمی‌یابیم برای تغییر، حتی در ساده‌ترین آموزه‌های فرهنگی، نمی‌توان راه‌حل‌های آنی و سطحی ارائه کرد، بلکه باید به ریشه‌ها بازگشت و از همان‌جا آغاز نمود. در حقیقت، خوانش اسطوره‌ای و کهن‌الگویی از جریان‌های فرهنگی، بر ما آشکار می‌سازد که چگونه در این عصر پرشتاب و پریشان، ما ایرانیان همچنان به پیشینه‌ی فرهنگی خود پیوسته‌ایم و از آن جدا نشده‌ایم؛ پیشینه‌ای که ریشه در ژرفای اسطوره‌های کهن دارد و هنوز در جان و رفتار امروزین ما زنده است.