کتاب زوال اندیشه سیاسی در ایران اثر جواد طباطبایی، انتشارات مینوی خرد

«جواد طباطبایی»، نظریه‌پرداز و مورخ برجسته اندیشه سیاسی در ایران، نظریه‌ای بحث‌برانگیز درباره علل «زوال اندیشه سیاسی در ایران» ارائه کرده است. او در آثار خود این مسئله را نه صرفاً تکرار نزاعی میان اهل قلم یا سیاستمداران، بلکه مجموعه‌ای منسجم و سازمان‌یافته از ایده‌ها و افکار می‌داند که به شکل نظام‌مند شکل گرفته است. اندیشه‌های «طباطبایی» درباره «زوال اندیشه سیاسی در ایران» نقشی تعیین‌کننده در مباحث فکری مرتبط با مدرنیته و دموکراسی در ایران امروز داشته است. پژوهش‌های بلندمدت او بر این پرسش متمرکز است که چه عواملی سبب پیدایش مدرنیته در اروپا شد و چرا ایران از تحقق آن بازماند. او با رویکردی هگلی به این پرسش پاسخ می‌دهد و بر اساس خوانشی فلسفی از تاریخ، این فرض را مطرح می‌کند که اندیشه فلسفی بنیان و جوهر هر جامعه سیاسی است و هر گونه تحلیل انتقادی از ساختار سیاسی باید از دل این اندیشه برخیزد. کتاب «زوال اندیشه سیاسی در ایران» به شکلی انتقادی، دیدگاه‌های «جواد طباطبایی» درباره بحران و انحطاط فکری را از خلال بررسی و به چالش کشیدن روایت او از سنت ایرانی بررسی می‌کند. طباطبایی در این اثر، نزول تدریجی فلسفه و تفکر سیاسی در ایران را از دوران پس از شکوفایی تا آغاز سلسله صفویه دنبال می‌کند و معتقد است جریان فلسفه سیاسی با فارابی آغاز شد اما به عللی مشخص متوقف ماند. به باور او، یکی از دلایل اصلی این توقف، ترجمه‌نشدن رساله سیاسی ارسطو به زبان عربی بود؛ امری که موجب شد فیلسوفان مسلمان با مبانی اندیشه سیاسی ارسطو آشنایی نیابند. انسجام درونی و ساختار نظام‌مند فلسفه «جواد طباطبایی» از ویژگی‌های برجسته این کتاب است و همین امر بر اهمیت و جذابیت «زوال اندیشه سیاسی در ایران» می‌افزاید.