کتاب عارفی از الجزایر اثر مارتین لینگز، ترجمه نصرالله پورجوادی، انتشارات هرمس

کتاب «عارفی از الجزایر» که به شرح احوال، معرفی و ترجمهٔ آثار شیخ احمد العلوی اختصاص دارد، حاصل سال‌ها تحقیق و مطالعهٔ مارتین لینگز در زمینهٔ تصوف اسلامی، به‌ویژه طریقت علوی است. این اثر برای نخستین بار در سال ۱۳۴۰ میلادی (۱۹۶۱ میلادی) با عنوان «قدیسی مسلمان در قرن بیستم» منتشر شد. عنوان کتاب در جهان غرب بسیار گویا و معنادار است؛ درک هدف نویسنده از انتخاب این عنوان برای کسانی که با بحران دین و معنویت در غرب معاصر آشنایی دارند، دشوار نیست. مارتین لینگز با این انتخاب در واقع پاسخی به دیدگاهی رایج در میان شرق‌شناسان نیمهٔ نخست قرن بیستم داده است. آرتور جان آربری، مستشرق نامدار انگلیسی، در پایان کتاب خود با عنوان «تصوف» اظهار داشته بود که دوران تصوف به سر آمده و طریقتی که عارفانی چون غزالی، ابن عربی و مولوی به آن وابسته بودند، دیگر تکرارشدنی نیست. چنین دیدگاهی در میان بسیاری از خاورشناسان آن دوران رواج داشت و نشان‌دهندهٔ نوعی نگاه پایان‌گرا به معنویت اسلامی بود. عنوان کتاب لینگز به‌روشنی در رد همین اندیشه است. از دیدگاه مارتین لینگز، که خود با اسلام و به‌ویژه یکی از طریقت‌های زندهٔ تصوف و پیروان شیخ احمد العلوی ارتباط مستقیم داشت، تصوف و معنویت اسلامی نه‌تنها پایان نیافته، بلکه زنده و پویاست؛ دست‌کم تا آن زمان که وی مشاهده کرده بود، این طریقت در نزدیکی اروپا، در سرزمین الجزایر، همچنان جاری و فعال بود.