کتاب گردباد برگ اثر گابریل گارسیا مارکز، ترجمه کیومرث پارسای، انتشارات آریابان

رمان کوتاه «گردباد برگ» اثر گابریل گارسیا مارکز، نخستین اثر بلند این نویسنده‌ی بزرگ است که در سال ۱۳۳۴ (۱۹۵۵ میلادی) منتشر شد. این رمان نقطه‌ی آغاز جهان داستانی مارکز و اولین حضور شهر خیالیِ ماکوندو در آثار او به‌شمار می‌رود؛ شهری که بعدها در بسیاری از نوشته‌هایش، از جمله شاهکار «صد سال تنهایی»، دوباره ظاهر می‌شود. داستان «گردباد برگ» در ماکوندو رخ می‌دهد و بر محور مرگ یک پزشک منزوی شکل می‌گیرد؛ پزشکی که سال‌ها پیش سرهنگی بازنشسته به او پناه داده بود. پس از خودکشی پزشک، سرهنگ تصمیم می‌گیرد با همراهی دخترش ایزابل و نوه‌اش جسد او را دفن کند، در حالی که مردم شهر به ‌شدت با این کار مخالف‌اند. این مخالفت، زمینه‌ساز کشمکشی درونی و اجتماعی می‌شود که هسته‌ی اصلی روایت را می‌سازد. رمان از دید سه شخصیت اصلی ـ سرهنگ، ایزابل و نوه‌ی او ـ روایت می‌شود. هر یک از آن‌ها نگاه ویژه‌ای به گذشته‌ی پزشک، رابطه‌ی شخصی خود با او و وضعیت کنونی ماکوندو دارند. سرهنگ در وفای به قولی قدیمی، خود را در برابر پزشک مسئول می‌داند. ایزابل میان حس وفاداری به خانواده و فشار سنگین جامعه دچار تردید است، و نوه، با نگاهی کودکانه و بی‌پیرایه، این ماجرا را از زاویه‌ای تازه و انسانی روایت می‌کند. لحن روایت در «گردباد برگ» درونی و تأمل‌برانگیز است. مارکز به‌جای تمرکز بر رخدادها، ذهن، خاطرات و اندیشه‌های شخصیت‌ها را می‌کاود. در سراسر داستان، بازگشت به گذشته و خاطره‌پردازی نقش پررنگی دارد. از خلال روایت‌های متوالی، زندگی پزشک، رفتار مردم ماکوندو با او، و دلایل انزوایش آشکار می‌شود. در کنار این، وضعیت کلی شهر نیز ترسیم می‌گردد؛ شهری تحت تأثیر تغییرات اقتصادی، نفوذ شرکت‌های خارجی، و دگرگونی‌های اجتماعی. «گردباد برگ» تقابل میان گذشته و حال، فرد و جامعه، و مسئولیت شخصی در برابر حافظه‌ی جمعی را به نمایش می‌گذارد. در پایان، داستان به مراسم تدفین پزشک می‌رسد؛ رخدادی که تنها یک پایان نیست، بلکه بهانه‌ای برای رویارویی با پرسش‌هایی درباره‌ی قضاوت اجتماعی، وفاداری، انزوا و معنای مسئولیت است. ماکوندو در این رمان نه‌تنها صحنه‌ی وقوع حوادث، بلکه نمادی از تاریخ، حافظه و وجدان جمعی است؛ شهری که در آن، سرگذشت انسان‌ها با تقدیر جمعی گره می‌خورد.