کتاب قدرت نوستالژی اثر آذر مهرابی، انتشارات شباهنگ

نوستالژی از موضوعات پیچیده و چالش‌برانگیز در روان‌شناسی، تاریخ، جامعه‌شناسی، فلسفه و ادبیات به‌شمار می‌رود. این مفهوم در گذر زمان، از تعریفی که زمانی به‌عنوان نوعی بیماری روانی شناخته می‌شد، به احساسی متناقض و پارادوکس‌گونه تبدیل شده است؛ حسی تلخ اما در عین حال خوشایند، که بازتابی از دلتنگی انسان برای گذشته و ریشه‌های فراموش‌شده اوست. در عصر جهانی‌شدن و انفجار اطلاعات، انسان معاصر که از ریشه‌ها و اصالت خود فاصله گرفته، اغلب در آرزوی آن چیزی است که در دسترس ندارد. او در مواجهه با تاریخ، فرهنگ و سنت‌های از یاد رفته، در جست‌وجوی هویتی است که احساس می‌کند آن را از دست داده است. این انسانِ جست‌وجوگر، برای رسیدن به معنای واقعی وجود خود، نیازمند تجربه‌ی نوستالژی است؛ احساسی که می‌تواند پلی باشد میان گذشته و حال، میان خاطره و هویت. در عرصه‌ی ادبیات نمایشی و سینما نیز، «شخصیت» به‌عنوان بنیادی‌ترین عنصر درام، هویتی مشخص و ریشه‌دار می‌طلبد. نوستالژی در این حوزه می‌تواند بخشی از ساختار هویتی شخصیت را شکل دهد و عمق درونی او را آشکار سازد. در واقع، حضور نوستالژی در داستان‌ها و فیلم‌ها، نه‌تنها احساسات مخاطب را برمی‌انگیزد، بلکه ابعادی تازه از هویت انسانی را بازتعریف می‌کند و پیوندی میان گذشته و اکنون برقرار می‌سازد.