کتاب اهداف قرآن اثر عبدالکریم بهجت پور، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

یکی از مباحث مهم در علوم قرآن، آشنایی با اهداف قرآن کریم است. این موضوع با بررسی درون‌قرآنی، جایگاهی تفسیری یافته و در خدمت پدیده‌شناسی قرآن قرار می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که مفسر، با بهره‌گیری از خود قرآن، در پی شناخت عمیق‌تر از ماهیت و مقاصد آن برمی‌آید. موضوع «اهداف قرآن در قرآن» پیش‌تر به روش تفسیر موضوعیِ مرسوم مورد پژوهش قرار گرفته است، اما در کتاب حاضر، مبنای تحقیق بر «تفسیر تنزیلی موضوعی» استوار است. این رویکرد بدین معناست که پس از نقد و ارزیابی دانش موجود در این زمینه، مجموعه آیات مربوط به اهداف قرآن بر اساس ترتیب نزول آنها استخراج شده و با طبقه‌بندی (تبویب) دقیق در چهار دوره نزول قرآن، همگام با مراحل پیشرفت دعوت دینی پیامبر اکرم (ص)، سامان یافته است. در این چارچوب، کوشش شده تا ضمن بازشناسی اهداف قرآن و درک حکمت‌های نهفته در چینش و توزیع اهداف بیست‌ونه‌گانه آن، نظام ارتباطی میان اهداف کلان، جزئی، میانی و نهایی قرآن تحلیل و تبیین شود. این شیوه نه‌تنها به فهم جامع‌تر اهداف وحی کمک می‌کند، بلکه درک تازه‌ای از سیر تدریجی نزول قرآن و پیوستگی درونی پیام آن به‌دست می‌دهد.