کتاب نظام وزارت در دولت عباسیان اثر محمد مسفر زهرانی، ترجمه ستار عودی، انتشارات علمی و فرهنگی

کتاب «نظام وزارت در دولت عباسیان» با عنوان فرعی «عصر آل‌بویه و سلجوقیان ۳۳۴–۵۹۰ قمری» اثر محمد مسفر زهرانی، به‌تازگی توسط انتشارات «علمی و فرهنگی» منتشر شده است. نویسنده، که از استادان برجسته عرب به شمار می‌آید، در این اثر تلاش کرده است با نگاهی دقیق و پژوهشی، جایگاه وزیران برجسته و سیاستمداران دو دوره مهم تاریخ اسلام، یعنی دوران حکومت شیعی دیلمیان آل‌بویه در سده‌های چهارم و پنجم هجری و همچنین دولت سنی سلجوقی در سده‌های پنجم و ششم هجری، را معرفی و تحلیل کند. زهرانی در این کتاب با بررسی جایگاه وزارت، کارکرد سیاسی و اجتماعی وزیران، و شیوه تعامل آنان با خلفا و امیران، تصویری روشن از سازوکارهای قدرت در دل دولت عباسی ارائه داده است. اهمیت این پژوهش، بیش از همه در شناخت نقش وزارت در تثبیت یا فروپاشی قدرت‌های سیاسی در آن دوران نهفته است. در بخش مربوط به عصر آل‌بویه، برخی از مهم‌ترین وزیران معرفی‌شده عبارت‌اند از: ابوالفضل بُنی‌عَمید، وزیر رکن‌الدوله و آموزگار عضدالدوله در فارس؛ و فرزند او ابوالفتح بُنی‌عَمید. نویسنده با دقت به زندگی سیاسی این وزیران، روابطشان با امیران و نقش کلیدی آنان در اداره حکومت پرداخته است. این اثر برای پژوهشگران تاریخ اسلام، دانشجویان رشته‌های تاریخ و علوم سیاسی، و تمام علاقه‌مندان به بررسی ساختار قدرت در دوره عباسیان، منبعی ارزشمند و مرجع به‌شمار می‌رود.