کتاب رمولوس کبیر اثر فریدریش دورنمات، ترجمه حمید سمندریان، انتشارات قطره

نمایشنامه «رومولوس کبیر» اثر فریدریش دورنمات، تصویری طنزآمیز و انتقادی از فروپاشی امپراتوری روم غربی در قرن پنجم میلادی ارائه می‌دهد. داستان در روزهای پایانی ماه مارس سال ۴۷۶ میلادی رخ می‌دهد و انقراض امپراتوری را از زاویه‌ای متفاوت به نمایش می‌گذارد. ویرانی امپراتوری با آرامشی شگفت‌انگیز از سوی امپراتور «رومولوس آگوستولوس» پذیرفته می‌شود. او در برابر تهدید جدی یورش ژرمن‌ها، برخلاف انتظار وزیران و درباریانش، هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد. در حالی که اطرافیانش تلاش می‌کنند او را به اقدام نظامی و تصمیمی سرنوشت‌ساز وادارند، رومولوس ترجیح می‌دهد در اقامتگاه روستایی خود بماند، به پرورش جوجه‌های اهلی بپردازد و چشم بر خطر رو به گسترش ببندد. در همین زمان، سربازی به نام «اسپوریوس تیتوس ماما»، خسته و خون‌آلود، پس از سفری طولانی به اقامتگاه امپراتور می‌رسد تا خبر سقوط شهر پاویا را برساند. با این حال، رومولوس به‌جای گوش دادن به پیام او، سرگرم معامله بر سر فروش نیم‌تنه‌هایی از بزرگ‌ترین شخصیت‌های تاریخی روم است. او از دریافت خبر امتناع می‌کند و به اسپوریوس دستور می‌دهد پس از یک روز سخت، استراحت کند، در حالی که خودش با آرامش صبحانه می‌خورد. کمی بعد، امپراتور روم شرقی، «زنون»، وارد می‌شود. او که امپراتوری بیزانس زیر فرمانش را مملو از افسران آلمانی می‌بیند، پیشنهاد می‌دهد تا دو امپراتوری روم متحد شوند و به مقابله با دشمن بپردازند؛ اما هنگامی که بی‌اعتنایی و رضایت عجیب رومولوس را می‌بیند، تصمیم می‌گیرد به اسکندریه بازگردد و از آنجا کارزار مقاومت خود را آغاز کند. در اوج این آشوب، «سزار روپف» – تولیدکننده ثروتمند آلمانی شلوار – وارد صحنه می‌شود و پیشنهادی غافل‌گیرکننده مطرح می‌کند. او می‌گوید در ازای ازدواج با شاهزاده‌خانم ریا، دختر رومولوس، حاضر است ده میلیون سسترس به سربازان آلمانی بپردازد تا از پیشروی خود دست بردارند. رومولوس قاطعانه این معامله را رد می‌کند و می‌گوید: امپراتوری را می‌توان به مشتی سسترس فروخت، اما شرافت و دخترش را هرگز. دورنمات در «رومولوس کبیر» تصویری نمادین از سقوط تدریجی یک امپراتوری بی‌رمق ارائه می‌دهد؛ امپراتوری‌ای که پیش از نابودی، از درون پوسیده و به طنز تلخ تاریخ بدل شده است.