کتاب شازده احتجاب اثر هوشنگ گلشیری، انتشارات نیلوفر

رمان «شازده احتجاب» اثر شاخص هوشنگ گلشیری است که نخستین‌بار در سال ۱۳۴۸ منتشر شد و به سرعت جایگاه ویژه‌ای در ادبیات معاصر ایران یافت. داستان در میانه‌ی دهه‌ی ۱۹۲۰ و در خانه‌ای رو به ویرانی می‌گذرد؛ جایی که آخرین بازمانده‌ی خانواده‌ای اشرافی، گرفتار بیماری سل، به آرامی به سوی مرگ پیش می‌رود. شازده سالخورده، که زمانی صاحب قدرت و نفوذ بسیار بود، اکنون تنها در محدوده‌ی خانه‌ی متروک خویش فرمانروایی می‌کند. در این فضای غم‌انگیز، یاد شکوه و جلال نیاکان همچنان گریبان او را رها نمی‌کند و خاطره‌ی گذشته همچون سایه‌ای سنگین بر ذهن او می‌افتد. این شخصیت به‌یادماندنی، میان واقعیت و خیال سرگردان است و گاه در لذت‌جویی‌ها و رفتارهای بی‌رحمانه‌ی نیاکانش غرق می‌شود. خویشاوندانی که سال‌ها از مرگشان گذشته، در ذهن تب‌آلود و سودازده‌ی شازده دوباره جان می‌گیرند و با حضور وهم‌آلود خود، آرامش او را سلب می‌کنند. با درهم‌آمیختن تصاویر و خاطرات مبهم، رفته‌رفته روشن می‌شود که خاطره‌ی همسرش، فخرالنسا، بیش از هر تصویر و یاد گذشته، ذهن و روح شازده را می‌آزارد. این رنج درونی، جوهر اصلی رمان «شازده احتجاب» است؛ اثری که هم روایت فروپاشی یک خاندان اشرافی را بازمی‌نماید و هم به کاوش در اعماق ذهن انسانی گرفتار در چنگال گذشته می‌پردازد.