کتاب تارتوف اثر مولیر، ترجمه مهشید نونهالی، انتشارات قطره

نمایشنامه «تارتوف» یکی از برجسته‌ترین آثار کلاسیک قرن هفدهم اروپا و از شاهکارهای بی‌بدیل مولیر به شمار می‌آید. از نظر مضمون، این اثر نمونه‌ای درخشان از طنز اجتماعی و نقد ریاکاری دینی است. بی‌تردید اغراق نیست اگر گفته شود «تارتوف» در میان معروف‌ترین و تأثیرگذارترین نمایشنامه‌های تاریخ ادبیات نمایشی جای دارد. بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران تاریخ درام، نام این اثر را در متون دانشگاهی و مطالعات ادبی بارها شنیده‌اند و آن را به عنوان اثری ماندگار و آموزنده می‌شناسند. در داستان «تارتوف»، فردی حیله‌گر و شیاد با ظاهر یک روحانی مقدس وارد خانه‌ای اشرافی و ثروتمند می‌شود. او با زبان چرب و نیرنگ‌آمیز خود و با نمایش چهره‌ای مظلوم و زاهدانه، اعتماد برخی از اعضای خانواده را به دست می‌آورد. در مقابل، عده‌ای دیگر از اعضای خانواده به او مشکوک‌اند و تلاش می‌کنند دیگران را از فریبکاری و چهرهٔ واقعی او آگاه سازند. پرسش اصلی اینجاست که آیا آن‌ها موفق خواهند شد پرده از ریا و دروغ این مرد فریب‌کار بردارند؟ مولیر در توصیف هدف خود از نگارش این نمایشنامه می‌گوید: از آن‌جا که رسالت کمدی، اصلاح انسان‌ها در عین سرگرم‌کردن آن‌هاست، بر آن شدم تا با بهره‌گیری از طنز و گزندگی انتقاد، به جنگ عادات زشت و ناپسند زمانهٔ خویش بروم. از میان این عادات، ریاکاری را خطرناک‌ترین و نفرت‌انگیزترینشان یافتم. به همین دلیل تصمیم گرفتم با خلق کمدی‌ای چون «تارتوف»، ریاکاران را رسوا کنم و نقاب ظاهرسازی و زهدِ دروغین را از چهرهٔ آنان بردارم؛ همان کسانی که با تعصب تقلیدی و دلسوزیِ ساختگی، مردم را می‌فریبند و از حقیقت دور می‌سازند. «تارتوف» نه فقط یک نمایشنامه‌ی سرگرم‌کننده، بلکه آیینه‌ای است از جامعهٔ زمان مولیر که در آن اخلاق، ایمان و صداقت در برابر تزویر و ریا به چالش کشیده می‌شوند.