کتاب در خرابات مغان اثر داریوش مهرجویی، انتشارات قطره

رمان «در خرابات مغان» دومین اثر ادبی داریوش مهرجویی است. هرچند نام او بیشتر با سینما، کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی گره خورده، اما نباید فراموش کرد که پایه و اساس هنر مهرجویی بر روایت داستان است. او در قصه‌گویی مهارتی چشمگیر دارد و این توانایی را به‌خوبی در رمان خود نیز به نمایش گذاشته است. رمان «در خرابات مغان» داستان زندگی جوانی ایرانی به نام محمود را روایت می‌کند؛ مردی که در آمریکا با دختری ایتالیایی ازدواج کرده و حاصل این ازدواج، دختری خردسال است. محمود شخصیتی مذهبی دارد و در طول داستان بارها میان عشق و ایمان گرفتار دوراهی‌هایی دشوار می‌شود. یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین این موقعیت‌ها پس از وقوع حادثه‌ی یازدهم سپتامبر شکل می‌گیرد؛ زمانی که فشارها و سخت‌گیری‌ها علیه مسلمانان افزایش می‌یابد و محمود باید تصمیمی سرنوشت‌ساز بگیرد: یا از عشق به همسر و فرزندش چشم بپوشد، یا برای حفظ زندگی‌اش ظاهراً به مسیحیت گرایش نشان دهد. در ادامه‌ی داستان، محمود به‌واسطه‌ی زهد، پارسایی و ایمان عمیقش به نیرویی ماورایی دست می‌یابد؛ قدرتی که یادآور عنایات خدایان در نمایش‌های باستانی است و مسیر سرنوشت شخصیت‌ها را دگرگون می‌کند. این توانایی ماورای طبیعی نه‌تنها گره‌های روایی را می‌گشاید، بلکه فرجام داستان را نیز رقم می‌زند. داریوش مهرجویی، که تحصیلات خود را در رشته‌ی فلسفه به پایان رسانده، نگاه فلسفی‌اش را در همه‌ی آثارش – چه سینمایی و چه ادبی – به‌روشنی منعکس کرده است. در کتاب «در خرابات مغان» نیز او با رویارویی مفاهیمی چون عرفان، عشق، جنگ و نژادپرستی، در پی بازتعریف مفهومی والا به نام عشق است. این رمان ترکیبی هوشمندانه از سبک‌های رئالیسم، رئالیسم جادویی و عرفانی دارد و از خلال این ساختار چندلایه، به بررسی نسبت عشق، ایمان و سیاست می‌پردازد. زبان روایت در این اثر محاوره‌ای و روان است؛ زبانی که حاصل سال‌ها تجربه‌ی مهرجویی در نوشتن دیالوگ برای سینماست. او با بهره‌گیری از قدرت تصویرسازی و شناخت دقیق میزانسن، فضایی زنده و ملموس برای مخاطب می‌آفریند. بااین‌حال «در خرابات مغان» بیش از آنکه تنها یک اثر ادبی صرف باشد، متنی ادبی است که از دریچه‌ی سینما عبور کرده و همین ویژگی سبب می‌شود تا در میان خوانندگان دیدگاه‌های متفاوت و گاه متضادی درباره‌ی آن شکل گیرد.