کتاب نوشته رمزی اثر دیوید مامت، ترجمه امیر امجد، انتشارات نیلا

نمایشنامه «نوشته رمزی» اثری در ژانر درام روان‌شناختی از دیوید مامت است که با دیالوگ‌های پیچیده و شناخت عمیق از لایه‌های درونی شخصیت‌های انسانی شناخته می‌شود. این اثر تک‌پرده‌ای، که در سال ۱۳۷۳ (۱۹۹۴ میلادی) نوشته شده، به واکاوی زندگی درونی و ذهن آشفته شخصیت‌ها می‌پردازد و موضوعاتی چون خیانت، رازهای خانوادگی و گسست‌های عاطفی را جست‌وجو می‌کند. توانایی مامت در خلق تنش از طریق گفت‌وگوهایی کوتاه، دقیق و مینیمال، «نوشته رمزی» را به اثری تأمل‌برانگیز درباره شکنندگی روح انسان و کشمکش‌های درونی او بدل کرده است. ماجرا در دهه ۱۹۵۰ و در خانه‌ای منزوی در ایالات متحده رخ می‌دهد. تمرکز روایت بر سه شخصیت اصلی است: جان، پسر جوانی که هنوز معصومانه به جهان می‌نگرد؛ مادرش، زنی پررمز و راز؛ و دل، دوست نزدیک مادر که حضورش به‌تدریج تعادل میان شخصیت‌ها را بر هم می‌زند. مادر جان او را برای تعطیلات به خانه‌ای دورافتاده می‌برد، اما این سفر به‌ظاهر آرام، به کابوسی روانی تبدیل می‌شود. با فرارسیدن شب، رفتارهای نامنظم مادر و گفت‌وگوهای رازآلودش فضایی پر از اضطراب و پیش‌بینی‌های نگران‌کننده می‌آفریند. حضور دل تنها بر تنش‌های میان دو زن می‌افزاید؛ چرا که رابطه‌ای پنهان و سرشار از راز میان آن‌ها وجود دارد. در ادامه، حوادثی مرموز در خانه رخ می‌دهد که مرز میان حافظه، واقعیت و حقیقت را در هم می‌شکند. آشکار می‌شود که مادر چیزی را پنهان می‌کند؛ رازی که آرامش ظاهری خانه و حتی سلامت روانی جان را تهدید می‌کند. جان، در ناآگاهی و پاکی کودکانه‌اش، در تضاد کامل با پیچیدگی‌های احساسی مادر و دل قرار دارد؛ همین تقابل، مرکز دراماتیک اثر را شکل می‌دهد. عنوان «نوشته رمزی» به همین رمزآلودگی روابط اشاره دارد؛ جایی که احساسات و انگیزه‌ها هرگز آشکارا بیان نمی‌شوند، بلکه تنها از خلال سکوت‌ها و فاصله‌ها حس می‌شوند. با پیشرفت داستان، مخاطب ناگزیر می‌شود درباره نیت شخصیت‌ها، حقیقت گفته‌ها و حتی واقع‌بودن آنچه می‌بیند، تردید کند. «نوشته رمزی» به بررسی چند مفهوم کلیدی می‌پردازد: – **حافظه و تروما:** نمایش بر نامطمئن بودن حافظه انسان تأکید دارد و نشان می‌دهد چگونه زخم‌های گذشته می‌توانند در قالب تروما، زندگی کنونی را مسموم کنند. – **خیانت و اسرار:** رازی که مادر درون خود پنهان کرده، محور اصلی درام است. این راز نه‌تنها رابطه او با پسرش را مخدوش می‌کند، بلکه میان او و دل هم تنشی ناپیدا ایجاد می‌سازد؛ تنشی که نیروی محرک دراماتیک اثر است. – **بی‌گناهی و ادراک:** مامت از نگاه جان، تضاد میان سادگی کودکانه و ابهام دنیای بزرگسالان را به تصویر می‌کشد؛ جایی که انگیزه‌های پنهان بر درک شخصیت‌ها سایه می‌افکنند. – **تنش روانی:** درون‌مایه همیشگی آثار مامت، یعنی تنش ذهنی و درهم‌تنیدگی احساس و ترس، در این نمایشنامه با ظرافتی خاص بازآفرینی شده است؛ جایی که شکنندگی روابط انسانی و تأثیر ترس‌های خاموش بر رفتارها به‌خوبی عیان می‌شود. در مجموع، «نوشته رمزی» نمایشی است قدرتمند، ناراحت‌کننده و عمیق که مرزهای بین واقعیت، ادراک و حافظه را در هم می‌آمیزد. مامت با بهره‌گیری از دیالوگ‌های تکه‌تکه، مکث‌های طولانی و پیچیدگی روانی شخصیت‌ها، مخاطب را به چالش می‌کشد تا با مفاهیمی چون گناه، خیانت، فریب و دشواری شناخت خویشتن و دیگری روبه‌رو شود. این اثر همچون مراقبه‌ای هنرمندانه بر سایه‌های گذشته و تأثیر سنگین آنان بر اکنون است؛ اثری که نشان می‌دهد حقیقت نه در گفته‌ها، بلکه در سکوت‌ها و ناگفته‌ها پنهان است و «نوشته رمزی» را به یکی از درخشان‌ترین کاوش‌های روان‌شناختی دیوید مامت بدل می‌سازد.