کتاب زندگی فردی ناشتاخته اثر محمد حسین فروغی و محمدامین رفیعی، انتشارات شهید کاظمی

شیخ محمد حجتی بروجردی از سال ۱۳۰۵، زمانی که برای تحصیل به شهر قم آمد، خاطرات خود را به‌صورت کوتاه و تلگرافی بر روی برگه‌های متعدد یادداشت می‌کرد. این نوشته‌های پراکنده، سال‌ها بعد به شالوده اصلی کتاب «زندگی فردی ناشناخته» تبدیل شد؛ اثری که قرار بود بدون افشای نام نویسنده، روایتگر بخشی از تاریخ اجتماعی حوزه علمیه قم باشد. بااین‌حال، سرنوشت کتاب مسیر دیگری را رقم زد. نویسنده تنها تعداد محدودی از نسخه‌های آن را در اختیار چند تن از دوستان نزدیک خود گذاشت و همین اقدام، آغازی شد بر افشای تدریجی هویت او. شخصیت اجتماعی و برون‌گرای شیخ حجتی بروجردی، به‌ویژه ارتباط صمیمانه‌اش با شیخ مرتضی حائری، فرزند حاج‌شیخ عبدالکریم حائری ــ مؤسس حوزه علمیه قم ــ موجب شد تا در بسیاری از رویدادهای سال‌های نخستین تأسیس حوزه حضور فعال داشته باشد. همین حضور پررنگ سبب شده است یادداشت‌های او حاوی نکات ارزنده و اطلاعات تاریخی مهمی درباره آغاز شکل‌گیری حوزه علمیه قم باشد. در میان این یادداشت‌ها می‌توان به موضوعات متنوعی چون مهاجرت علما به قم در اعتراض به نظام اجباری، ماجرای برخورد رضاخان با آیت‌الله بافقی در حرم حضرت معصومه (س)، واقعه کشف حجاب، جریان اتحاد لباس، حمله به مسجد گوهرشاد، مسئله خدمت سربازی طلاب، شیوه برگزاری امتحانات طلاب از سوی حکومت وقت، و نیز حوادث پس از درگذشت حاج‌شیخ و دوران زعامت مراجع ثلاث اشاره کرد. همچنین رویدادهای پیش و پس از ریاست آیت‌الله بروجردی بر حوزه، از دیگر محورهای مهمی است که در این یادداشت‌ها بازتاب یافته است.