کتاب تابوت سرگردان اثر حمیدرضا شاه آبادی، انتشارات افق

رمان «تابوت سرگردان» نوشته‌ی حمیدرضا شاه‌آبادی اثری خواندنی برای نوجوانان است. شاه‌آبادی با تحصیلات دانشگاهی در رشته‌ی تاریخ، توانسته در آثار خود با استفاده از زمینه‌های تاریخی، فضایی تازه و متفاوت برای رمان نوجوان ایرانی خلق کند. یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی آثار او، ترکیب روایت‌های تاریخی با ژانر وحشت است؛ تلفیقی جذاب و کم‌نظیر در ادبیات نوجوان که به داستان‌هایش حال و هوایی پرتعلیق و هیجان‌انگیز می‌بخشد. تسلط این نویسنده بر تکنیک‌های داستان‌نویسی و روایت پرکشش سبب شده تا مخاطب نوجوان از همان صفحات آغازین جذب فضای پررمز و راز آثارش شود. شخصیت اصلی رمان «تابوت سرگردان» پسر جوانی به نام صمد است. او دانش‌آموز رشته‌ی طب در مدرسه‌ی دارالفنون است و علاقه‌ی زیادی به شعر سرودن دارد. صمد شخصیتی ترسو و گریزان از خطر است و زمانی که صحبت از سفری پرمخاطره به میان می‌آید، از رفتن خودداری می‌کند. اما آشنایی او با ایرج میرزا، شاعر مشهور آن روزگار، نقطه‌ی عطفی در زندگی‌اش می‌شود. صمد با الهام از او تصمیم می‌گیرد بر ترس‌هایش غلبه کرده و از تهران به تبریز سفر کند. ماجرا زمانی پیچیده می‌شود که سفر صمد به شکلی عجیب از مسیر طبیعی خود خارج می‌شود. استادش، بی‌آن‌که از اضطراب درونی شاگردش خبر داشته باشد، از او می‌خواهد جسدی را برای کالبدشکافی به تبریز ببرد. صمد ناچار می‌شود با یک کالسکه راهی جاده شود؛ درحالی‌که چند مرد ناشناس و متفاوت نیز با او همسفرند و سعی دارند از راز و کار او سر دربیاورند. چمدانی بزرگ و سنگین شبیه تابوت همراه صمد است و او باید هر طور شده راز این بار مرموز را پنهان نگه دارد. همین موقعیت رازآلود، تعلیق و دلهره‌ی قابل‌توجهی به فضای رمان می‌بخشد. گرچه «تابوت سرگردان» در ظاهر داستانی پرحادثه به نظر می‌رسد، اما در عمق خود روایتی روان‌شناسانه درباره‌ی غلبه بر ترس‌های درونی است. ترس‌های صمد ریشه در کودکی و ذهن ناآرام او دارند و در داستان به شکل ترس از سفر و جاده نمود پیدا می‌کنند. نویسنده با پرداختی دقیق، نشان می‌دهد که این سفر در حقیقت سفری درونی است؛ مسیری از ضعف تا شهامت. از مهم‌ترین ویژگی‌های این رمان می‌توان به فضاسازی دقیق و واقعی از دوران قاجار، انتخاب پیرنگ سفر و مسیر تهران تا تبریز، اشاره به مدرسه‌ی دارالفنون و روایت سرگذشت دانش پزشکی در آن دوران اشاره کرد. حضور ایرج میرزا به‌عنوان شخصیتی داستانی، بهره‌گیری از باورهای عامیانه درباره‌ی دیوها و جن‌ها، و ترکیب ژانر وحشت با ژانر جاده‌ای، از دیگر نقاط قوت این اثر محسوب می‌شود. در مجموع، «تابوت سرگردان» تمام مؤلفه‌هایی را که مخاطبان نوجوان به آن علاقه دارند، در خود جای داده است؛ روایتی پرتعلیق، زمینه‌ای تاریخی، و لحظاتی که میان ترس و شجاعت در نوسان‌اند. بی‌تردید نوجوانان از خواندن این اثر لذت خواهند برد و در خلال ماجرا، با صمد در مسیر کشف و غلبه بر ترس‌هایش همراه می‌شوند.