کتاب دختران کارخانه اثر لسلی تی.چانگ، ترجمه ندا غیور، انتشارات کتاب کوله پشتی

بی‌تردید تاکنون بارها نام چین را همراه با پسوندهایی چون کمونیستی، سوسیالیستی، مارکسیستی یا مائوئیستی شنیده‌اید و شاید با خود اندیشیده‌اید که دومین اقتصاد بزرگ جهان همان کشوری است که با عنوان «چین کمونیستی» شناخته می‌شود و به نوعی عامل اصلی مشکلات و بدبختی‌های ماست. به‌ویژه پس از بحران کرونا، بسیاری از رسانه‌های جهان با ولع بسیار، انگشت اتهام را نه به سوی «چین» بلکه به سوی «چین کمونیست» گرفتند و همین نگاه را به شکلی جهانی رواج دادند. اما واقعیت ماجرا چنان‌که باید دانسته شود، چیز دیگری است و اگر شما از آن مطلع شوید، قطعاً به سود طرفداران سرمایه‌داری و نئولیبرالیسم جهانی نخواهد بود. تنها کافی است به یک نمونه توجه کنید: اگر چین حقیقتاً کشوری کمونیستی بود، چگونه ممکن می‌شد شرکت اپل بزرگ‌ترین خطوط تولید خود را در این کشور راه‌اندازی کند؟ نکته‌ای که بسیاری یا از آن بی‌خبرند یا ترجیح می‌دهند ندانند، این است که استیو جابز و تیم کوک، به همراه حاکمان چینی، با توجه به شرایط کاری طاقت‌فرسا، دستمزدهای ناچیز و ساعات کاری فرساینده‌ای که در کارخانه‌های طرف قرارداد این شرکت وجود دارد و منجر به بیشترین آمار خودکشی‌های کارگری در جهان شده، اگر در نظامی عادلانه محاکمه می‌شدند، باید به جرم جنایت علیه بشریت پاسخ‌گو می‌بودند. این تنها یکی از نمونه‌های روشن است که نشان می‌دهد چین امروز نه کشوری کمونیستی، سوسیالیستی یا مارکسیستی، بلکه در عمل یکی از ستون‌های اصلی نظام سرمایه‌داری جهانی است؛ سرمایه‌داری‌ای که پشت نقاب نام «حزب کمونیست» پنهان شده است. برای شناخت عمیق‌تر این واقعیت، کتاب «دختران کارخانه» اثر لسلی تی. چانگ، منبعی ارزشمند و بی‌بدیل به شمار می‌رود. او با حضور در مراکز صنعتی و گفت‌وگو با زنان و دختران کارگر شاغل در کارخانه‌های چین، تصویری زنده و بی‌واسطه از مناسبات کار و زندگی در این کشور ترسیم کرده است. گزارش‌ها و روایت‌های این کتاب ساختاری منسجم و جامع دارند و به‌روشنی نشان می‌دهند که چین چگونه شکل تازه‌ای از سرمایه‌داری را به‌وجود آورده است؛ سرمایه‌داری‌ای که به خشن‌ترین و منسجم‌ترین نحو طراحی شده تا منافع سرمایه‌داران جهانی را تضمین کند، حتی اگر به قیمت نابودی عزت و کرامت انسانی میلیون‌ها کارگر تمام شود. خواندن «دختران کارخانه» فرصتی است برای بازاندیشی شخصی در بسیاری از مفاهیم و تعابیری که تاکنون درباره چین، کمونیسم یا سرمایه‌داری شنیده‌اید. این کتاب نشان می‌دهد چگونه «صنعت فرهنگ» شما را وادار به خرید و مصرف کالاهایی می‌کند که تولید آنها جان بسیاری از انسان‌ها را گرفته است و در عین حال ذهنیتتان را سرشار از برداشت‌های اشتباه و تحریف‌شده از مفاهیم اجتماعی، سیاسی و اقتصادی می‌سازد. اگر می‌خواهید چین امروز را فراتر از کلیشه‌ها بشناسید و دریابید پشت ویترین درخشان «جهان مصرف» چه واقعیتی نهفته است، «دختران کارخانه» یکی از بهترین مسیرها برای این شناخت خواهد بود.