کتاب مذاکره با اشیا اثر رحمان شریف زاده، انتشارات نشر نی

هنر «نظریه‌ی کنشگر ـ شبکه» که برونو لاتور از مهم‌ترین مؤلفان آن است، بر اصل تقارن بنیادین میان انسان‌ها و غیرانسان‌ها استوار است. در این نگاه، غیرانسان‌ها نه ابزارهایی صرف در دست انسان‌اند و نه ابژه‌هایی خاموش و پنهان که در انتظار کشف یک سوژه یا دانشمند باشند. آن‌ها صاحب زندگی، تاریخ، عاملیت، کنش و اثرگذاری ویژه‌ی خود هستند. هدف نظریه‌ی کنشگر ـ شبکه، بازگرداندن شأن عاملیت و تاریخ‌مندی به اشیاست؛ یعنی بازشناسی نقش فعّال چیزها در شکل‌گیری جهان انسانی. در این نگرش، اشیا نه ابژه‌هایی منفعل، بلکه طرف مذاکره و کنش متقابل با انسان‌اند. آن‌ها در فرایند ساختن تاریخ اجتماعی و سیاسی ما حضور مؤثر دارند و می‌توان آن‌ها را شهروندان واقعی جامعه دانست. تاریخ فلسفه و اندیشه، در بیشتر موارد، تاریخ مصادره‌ی عاملیت غیرانسان‌ها به سود انسان‌هاست. به تعبیر لاتور، «غیرانسان‌ها آزاد به دنیا می‌آیند، اما همواره در بندند».