کتاب خدا آن‌گونه که من می‌فهمم اثر مهاتما گاندی، ترجمه شهرام نقش تبریزی، انتشارات نشر نی

کتاب «خدا آن‌گونه که من می‌فهمم» اثر رهبر بزرگ و انقلابی هند، مهاتما گاندی، نخستین‌بار در سال ۱۹۶۲ منتشر شد. برخلاف تصور رایج درباره گاندی که بیشتر به‌عنوان یک رهبر سیاسی شناخته می‌شود، او در این اثر در جایگاه یک انسان روحانی ظاهر می‌شود و از مفاهیمی سخن می‌گوید که فراتر از دنیای سیاست‌اند. گاندی، که مردی عالم و اندیشمند بود، در این کتاب مجموعه‌ای از آموخته‌ها، باورها و تفکرات خود را درباره «وجود خدا» بیان می‌کند؛ نگاهی که با متون دینی سنتی اندکی تفاوت دارد و زاویه‌ای تازه از معنای الهی را نشان می‌دهد. او در کتاب «خدا آن‌گونه که من می‌فهمم» از مفهومی به نام «سات» سخن می‌گوید؛ واژه‌ای که در زبان سانسکریت به معنای «حقیقت» است و گاندی آن را نام خدا می‌گذارد. او به‌تفصیل دلایل خود را برای انتخاب این واژه به‌عنوان نام خدا شرح می‌دهد و آن را بیانگر حقیقت مطلق می‌داند. در ادامه، گاندی به ستایش علم می‌پردازد و دانش را جلوه‌ای از وجود خدا می‌داند. از دید او، جامعه‌ای برتر است که دانشمندان و عالمان در آن فراوان باشند، زیرا آنان روشنگران راه شناخت خدا در میان مردم‌اند. کتاب «خدا آن‌گونه که من می‌فهمم» شامل هجده فصل است که هر یک به جنبه‌ای از شناخت الهی می‌پردازد. عناوین این فصل‌ها عبارت‌اند از: «معنای خدا»، «حقیقت خدا»، «چیستی خدا»، «حقیقت خداست»، «اهیمسا؛ قدرت نادیدنی خدا»، «ایمان و برهان»، «ادراک خدا»، «نیایش به درگاه خدا»، «ندای خدا»، «قوانین خدا»، «خدا و شیطان»، «مصائبی که خدا فرو می‌فرستد»، «راه‌هایی به‌سوی خدا»، «خدمت به خدا»، «مؤمن حقیقی»، «خانه خدا»، «تجسد و تجسم خدا» و در پایان، فصل «خدا، آن‌گونه که من می‌فهمم». این اثر، بازتابی صادقانه از نگاه فلسفی و معنوی مهاتما گاندی به خدا و حقیقت زندگی است؛ نگاهی که در مرز میان ایمان، خرد و تجربه شخصی او از خداوند شکل گرفته است.