کتاب گذار روزگار اثر رومن گاری، ترجمه سمیه نوروزی، انتشارات ماهی

کتاب «گذار روزگار» بازتاب گفت‌وگویی عمیق است که رومن گاری در سال ۱۹۸۰ با رادیو کانادا انجام داد. این گفت‌وگو که به صورت تک‌گویی تنظیم شده، در حقیقت نوعی مرور پایانی بر زندگی و اندیشه‌های او به شمار می‌آید. گاری در این مصاحبه به بخش‌های گوناگون زندگی خود بازمی‌گردد؛ از دوران کودکی در اروپای شرقی و مهاجرت به فرانسه گرفته تا حضورش در جنگ جهانی دوم و فعالیت‌های سیاسی و ادبی پس از آن. در خلال این گفت‌وگو، او با صراحت از تجربه‌های شخصی‌اش سخن می‌گوید؛ از نقش پررنگ مادرش در شکل‌گیری شخصیت و نگرشش به زندگی، تا سال‌هایی که به‌عنوان خلبان در نیروی هوایی فرانسه فعالیت داشت و سپس دوران خدمتش به‌عنوان دیپلمات. گاری در بخش دیگری از مصاحبه به تجربه نویسندگی و دغدغه‌های همیشگی‌اش درباره هویت، چندگانگی شخصیتی و استفاده از نام مستعار «امیل آژار» اشاره می‌کند؛ نامی که برای مدتی بخش مهمی از هویت حرفه‌ای‌اش را پنهان کرده بود. او در بخشی از این گفت‌وگو به روشنی می‌گوید که دیگر فرصتی برای نوشتن زندگی‌نامه‌ای تازه ندارد؛ جمله‌ای که با توجه به خودکشی گاری چند ماه پس از ضبط این مصاحبه، معنایی ژرف و تراژیک می‌یابد. به این ترتیب، کتاب «گذار روزگار» به نوعی وصیت فکری و شخصی او تبدیل می‌شود؛ اثری که در آن آخرین برداشت‌های گاری از زندگی، موفقیت‌ها، شکست‌ها و نگاهش به گذشته با صداقتی کم‌نظیر بیان شده است. این اثر در چهار بخش تدوین شده و هر بخش به دوره‌ای از زندگی رومن گاری اختصاص دارد. او از سختی‌های دوران کودکی، نقش مادرش در مسیر رشد، سال‌های تلخ و پرحادثه جنگ، دوران فعالیت دیپلماتیک، تجربه‌اش در هالیوود و ازدواج با بازیگر آمریکایی جین سیبرگ سخن می‌گوید. مجموع این مباحث تصویری کامل و بی‌پیرایه از مسیر زندگی او ارائه می‌دهد؛ روایتی که نه در قالب داستان‌پردازی پیچیده، بلکه در شکلی صریح، موجز و صمیمی از زندگی فردی و حرفه‌ای این نویسنده برجسته ترسیم شده است.